Uyku bozuklukları

Bir kişi bir aydan fazla bir süre haftada 3 geceden fazla dinlendirici bir uyku uyuyamazsa, doktorlar kronik bir uyku bozukluğundan (uykusuzluk) bahseder.

Uyku problemlerinin yaşam kalitesini bozması da karakteristiktir. Bir uyku bozukluğunun nedenlerini ve nasıl tedavi edilebileceğini bir doktorla konuşabilirsiniz.

Uyku dinlendirici değilse, bu bir uyku bozukluğuna işaret eder. Aşağıdaki durumlarda uykunun dinlendirici olmadığı kabul edilir:

• Uykuya dalmak için çok fazla zamana ihtiyaç duyuyorsanız
• Gece huzursuz uyuyor ve çok sık uyanıyorsanız
• Geceleyin uzun bir zamanı uyanık geçiriyorsanız
• Sabah normalden daha erken uyanıyor ve tekrar uykuya dalamıyorsanız

Ne kadar uyku normaldir?

Uyku süresi her insan için farklıdır ve diğer şeylerin yanı sıra kişinin kaç yaşında olduğuna bağlıdır.

Bazıları genellikle daha az uykuya ihtiyaç duyarken, diğerleri daha fazla uykuya ihtiyaç duyar. Gecelik ortalama değerler şöyledir:

• 6 yaşından büyük çocuklar için: yaklaşık 9 saat
• Ergenler: yaklaşık 8 saat
• Yetişkinler için: yaklaşık 7 saat
• 80 yaşın üzerindeki yaşlılar için: yaklaşık 6 saat

Uyku ile uykuda geçen toplam süre kast edilmektedir. Uykuya daldığınızda başlar ve gerçekten uyanıp kalktığınızda sona erer. Arada uyanma evreleri varsa bu süreler toplam uyku süresi hesabından düşülür. Işığı kapattıktan sonra uykuya dalmanız yaklaşık yarım saat sürüyorsa, bu tamamen normaldir ve endişe edilecek bir durum değildir.

"Normal" uyku hakkında daha ayrıntılı bilgileri gesundheitsinformation.de sitesinde bulabilirsiniz.

Birçok faktör iyi uykuyu engelleyebilir. Uyku bozukluğunun olası nedenleri şunlardır:

• Gürültü
• Endişe ve stres
• Ayrılık veya ciddi hastalık gibi stresli yaşam olayları
• Vardiyalı çalışma
• Alkol, uyuşturucu, kafein
• Diş gıcırdatma (bruksizm)
• Geceleri solunumun durması (uyku apnesi)
• Geceleri idrara çıkma ihtiyacı, sıcak basması, ağrı gibi şikayetler
• Huzursuz bacak sendromu (Restless-Legs-Syndrom)
• Seratonin geri alım inhibitörü grubundaki antidepresanlar gibi belirli ilaçlar

Geceleri kötü uyuyorsanız yalnız değilsiniz: İnsanların yaklaşık üçte biri uykuya dalma veya uykuyu sürdürmede sorun yaşar.

Uyku bozuklukları ve kronik uyku sorunları, küçük çocuklarda da her yaşta ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, kadınlar ve yaşlılar daha sık uyku bozukluğu yaşamaktadır.

Bir uyku günlüğü veya akıllı telefon uygulamaları, uyku bozukluğu için olası tetikleyicilerin neler olduğunu bulmaya yardımcı olabilir: Uykunun ne zaman dinlendirici olmadığını ve o günlerde neler olduğunu not etmek, bağlantıları veya belirli bir kalıbı tanımaya yardımcı olabilir. Bu tür kayıtlar bazen doktorlar tarafından uyku problemlerinin ciddiyetini daha iyi sınıflandırmak için kullanılır.

Kapsamlı bir muayene görüşmesinde (anamnez) doktor önce şikayetleri, alışkanlıkları ve olası nedenlere dair ipuçlarını sorgular, örneğin:

• İlaç alıp almadığınız ve hangi ilaçların kullanıldığı
• Kafein içeren içeceklerin, alkol veya uyuşturucunun tüketilip tüketilmediği ve ne zaman tüketildiği
• Kişisel ve profesyonel stresin ya da psikolojik olarak stresli olayların rol oynayıp oynamadığı
• Ağrı, fiziksel veya zihinsel hastalık olup olmadığı

Fizik muayeneye ek olarak, uyku sorunlarına herhangi bir tıbbi durumun neden olup olmadığını görmek için kan da alınacaktır. Eğer öyleyse, buna öncelik verilecektir. Kronik böbrek zayıflığı ve tiroid bezleri, kalp ve akciğer hastalıkları da uykuyu etkileyebilir. Uyku sorunları, anksiyete bozuklukları veya depresyon gibi zihinsel hastalıklarla da ilişkili olabilir.

Doktorlar uyku laboratuvarında bir veya daha fazla gece uykuyu izleyerek ve uyku evrelerini kaydederek ciddi uyku bozukluklarını ve uykusuzluğu inceleyebilirler. Diğer şeylerin yanı sıra yeterince derin uyku ve rüya uykusunun olup olmadığı ve uyku bozukluğu olup olmadığı belirlenebilir.

Uyku bozukluklarını tedavi etmek için çok sayıda çözüm ve yöntem vardır, ancak bunların etkinlikleri yeterince araştırılmamıştır:

• İyileştirilmiş uyku hijyeni: Yatmadan bir süre önce ağır yemek yemeyi kesin, daha az alkol ve kahve tüketin, yatağı yalnızca uyumak için kullanın, sadece gerçekten yorgun olduğunuzda uyumaya gidin
• Basit ev ilaçları: yatmadan önce sıcak bir banyo yapın; bir bardak ılık süt veya bir bardak sakinleştirici çay için
• Bitkisel uyku hapları ve sakinleştiriciler: örneğin kediotu
• Gevşeme teknikleri: özellikle uyumadan önce yapılan meditasyon, müzik dinleme, aşamalı kas gevşetme, otojenik eğitim veya nefes alıştırmaları.
• Fiziksel aktivite: akşam yürüyüşleri; yoga, tai chi veya qigong gibi sessiz hareket türleri

Bir uyku bozukluğu teşhisi konulduysa, örneğin aşağıdaki tedaviler mümkündür:

• Bilişsel davranış terapisi: Bu tür terapi, uykuyu engelleyebilecek düşünce kalıplarını ve davranışları değiştirmeye yardımcı olabilir.
• Melatonin içeren ilaçlar: Kandaki "uyku hormonu" melatonin konsantrasyonunu arttırırlar. Örneğin, vardiyalı çalışma veya zaman farklılıkları (jet lag) nedeniyle uyku-uyanıklık döngüsünün bozulması durumunda kullanılırlar.
• Benzodiazepinler ve benzodiazepin benzeri Z maddeleri grubundan reçeteli uyku hapları: Uykuyu teşvik edici, sakinleştirici ve kaygı giderici etkiye sahiptirler.

Uyku bozukluklarına karşı neler yapabileceğiniz konusunda daha detaylı bilgiye gesundheitsinformation.de adresinden ulaşabilirsiniz.