Kırık kalp sendromu

Kırık kalp sendromu, kalp kasının ani bir işlev bozukluğudur – tıpta kardiyomiyopati olarak adlandırılır. Sol ventrikül disfonksiyonu ile karakterizedir.

Sendrom genellikle keder ve fiziksel veya zihinsel stres tarafından tetiklenir. Bu nedenle kırık kalp sendromu veya stres kardiyomiyopatisi olarak da adlandırılır. Nadiren önceden var olan koşullar da neden olabilir. Bazen net tetikleyiciler tanımlanamaz.

Kırık kalp sendromunun belirtileri kalp krizi belirtilerine çok benzer. Kalp krizinin aksine, koroner arterler tıkalı değildir ve tamamen işlevseldir.

Kırık kalp sendromu, çoğunlukla menopozdan sonra kadınlarda görülür.

Genellikle birkaç hafta içinde tamamen iyileşir. Ciddi komplikasyonlar nadiren ortaya çıkar.

Kırık kalp sendromu çok uzun süredir bilinmediği ve nispeten nadir görüldüğü için "kırık kalp" hakkında hala cevaplanmamış birçok soru bulunur.

Ani göğüs ağrısı, nefes darlığı ve bayılma, kırık kalp sendromunun en yaygın belirtileridir. Kalp krizi geçirenlerden ayırt edilemezler.

Bazı insanlar kalp yetmezliği gibi komplikasyonlar geliştirir. Nefes darlığı, yorgunluk ve bitkinliğin yanı sıra vücutta su tutulması da bunun tipik belirtileridir.

Bilim insanları, yaşamdaki duygusal olarak stresli bir olayın (örneğin bir akrabanın kaybı, ayrılık veya travmatik bir deneyim) genellikle hastalığı tetiklediğini varsayar.

Ayrıca belirli tedavilerin ve nadiren önceden var olan koşulların kırık kalp sendromunu tetikleyebileceğine dair kanıtlar da vardır:

• Kemoterapi ile kanser tedavisi
• Kan zehirlenmesi (sepsis)
• Astım veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi solunum yolu hastalıkları
• Anksiyete bozukluğu gibi zihinsel bozukluklar
• Sigara ve alkolün kötüye kullanımı
• Uyuşturucu kullanımı veya bırakılması
• Artan kan yağ seviyeleri (hiperlipidemi)

Bu tür faktörlerin neden sol ventrikül disfonksiyonuna neden olduğu henüz yeterince araştırılmamıştır. Yaşın yanı sıra bazı hormonların da önemli bir rol oynadığı varsayılmaktadır.

Örneğin adrenalin ve noradrenalin stres hormonlarının artan miktarları genellikle kırık kalp sendromlu kişilerin kanında bulunur. Bu hormonlar kalp kasına zarar verebilir.

Ayrıca özellikle kadınlar menopozdan sonra kırık kalp sendromu yaşarlar. Menopozdan sonra kadınların vücutları artık seks hormonu östrojeni üretmez. Bu hormonun stres hormonlarının etkilerini azalttığı ve dolayısıyla kardiyovasküler sistem üzerinde koruyucu etkisi olduğuna inanılmaktadır. Vücuttaki östrojen miktarı azalırsa koruyucu etkisi de azalır.

Kırık kalp sendromu geçiren çoğu kişinin kalp fonksiyonu birkaç hafta içinde kendi kendine normale döner.

Ancak bazen, yaşamı da tehdit edebilecek komplikasyonlar ortaya çıkar. Örnekler:

• Kalp ritmi bozuklukları
• Kardiyojenik şok: Bu, kalbin artık vücuda yeterli oksijen sağlayamayacağı anlamına gelir.
• Tromboembolizm: Bir kan pıhtısı (trombüs) kan damarı duvarından ayrılır ve kan dolaşımına girer. Kan pıhtısı sıkışıp kan akışını bloke ederse, felce neden olabilir.

Bu komplikasyonlar, kırık kalp sendromlu kişilerin yüzde 1 ila 5'inin hastanede ölmesinin nedenlerinden biridir. Bu, erkekleri kadınlardan daha sık etkiler.

Kırık kalp sendromu, bir eleme süreci kullanılarak teşhis edilir. Bu, test sonuçlarının tek başına sendromu doğrulayamayacağı anlamına gelir.

Önemli bir muayene özel bir röntgen şekli olan koroner anjiyografidir. Koroner arterlerin kanla ne kadar iyi beslendiğini gösterir. Bu, semptomatik olarak kırık kalp sendromuna benzeyen bir kalp krizinin ekarte edilmesini sağlar.

En önemli muayeneler ayrıca kan testleri, kalbin ultrasonu (ekokardiyografi) ve elektrokardiyogramını (EKG) içerir.

Koroner arterlerin daralması neden olarak ekarte edilebilirse, doktor bir konuşmada duygusal veya fiziksel stres olup olmadığını veya stresli deneyimler olup olmadığını netleştirebilir.

Yeme alışkanlıkları, alkol ve sigara kullanımı gibi yaşam tarzıyla ilgili sorular da ayrıntılı bilgi sağlayabilir.

Çoğu insan kırık kalp sendromundan kendi kendine iyileşir. Hastalığın seyri hafifse tedaviye gerek yoktur.

Tedavinin temel amacı, komplikasyon riskini azaltmak veya zamanında tedavi etmektir.

Bu nedenle kalp fonksiyonu en az 24 saat elektrokardiyogram (EKG) ile izlenir. Kırık kalp sendromu olan bir kişi komplikasyon riski altındaysa, en az 72 saat boyunca izlenmelidir.

Kırık kalp sendromu kalp yetmezliğine yol açarsa, ilaçla tedavi edilir – örneğin beta blokerler ve ACE inhibitörleri. Bu, kalp kası üzerindeki yükü azaltmalı ve pompalama kapasitesini artırmalıdır.

Daha ciddi komplikasyonlar durumunda yoğun bakım tedavisi gereklidir. Bu, örneğin kardiyojenik şok için geçerlidir. Bu durumda kalp artık vücuda yeterli oksijen sağlayamamaktadır. Yoğun bakım ünitesindeki özel makineler bu görevi en azından geçici olarak üstlenebilir.