Kalp aritmisi

Kalp atışı, kalbin sağ kulakçığında ortaya çıkan elektriksel uyarılarla tetiklenir. Normalde bu uyarılar sabit bir ritimle iletilir: dinlenme sırasında dakikada yaklaşık 60 ila 80 kez. Uyarılar hızla tüm kalp kası boyunca yayılır. Kalp, vücuda yüklenmeye bağlı olarak daha yavaş veya daha hızlı atar ve böylece her zaman vücuda yeterli miktarda kan pompalar. Ancak sağlıklı kalpler bile asla mükemmel bir şekilde atmaz: Örneğin ritim günde birkaç kez "tekleyebilir" ve bu da ekstrasistol adı verilen duruma neden olabilir. 

Nabız bozukluğu artarsa veya vücut üzerindeki o anki yüklenmeye uymuyorsa, doktorlar kalp aritmisinden söz eder. Örneğin, kalpte şunlar gerçekleşebilir:

• Kalp ritminin çok yavaş olması: Uzmanlar bu durumda bradikardi veya kalbin yavaş atması durumundan söz eder. AV blok buna tipik bir örnektir. Kalp kulakçıkları ve karıncıkları arasındaki uyarılar gecikmeli iletilir veya kesintiye uğrar.
• Kalp ritminin çok hızlı olması: Bu durumda taşikardi veya taşikardik aritmi vardır. Hastalığın bu türü halk dilinde çarpıntı olarak da adlandırılır ve zararsız olabilir. Taşikardi sıklıkla atriyal fibrilasyon gibi ciddi kardiyak aritmilerde de ortaya çıkar.
• Kalp ritminin düzensiz olması: Doktorlar bu durumda kalbin çok hızlı mı, çok yavaş mı yoksa genel olarak normal bir hızda mı attığına bakmadan kalp aritmisinden söz eder.

Bazen aynı anda birkaç aritmi meydana gelir. Örneğin, atriyal fibrilasyonu olan kişilerin kalbi çok hızlı ve düzensiz atabilir.

Bazı kişiler eğer kalpleri sadece kısa bir süre "teklerse" kalp aritmisini hiç fark etmez. Diğerleri düzensiz bir kalp atışını kalp teklemesi veya çarpıntısı olarak algılar. Hastanın vücudunda hiçbir zorlanma olmamasına rağmen kalp çok hızlı atıyorsa yüksek nabız, kalp çarpıntısı olarak hissedilebilir.

Diğer şikayetler genellikle yalnızca kalp ritmi çok bozulduğunda ortaya çıkar ve kan artık vücuda düzgün şekilde pompalanamaz. Beyne yeterli oksijen sağlanmaması baş dönmesine veya bayılmaya neden olabilir.

Kalp kasının kendisi de yeterli oksijene ihtiyaç duyar. Kalp kasının ritim bozukluğu nedeniyle yetersiz beslenmesi göğüs ağrısına, nefes darlığına ve halsizliğe neden olabilir.

Yavaş kalp atışı (bradikardi) ile birlikte görülen kalp aritmisinin nedeni genellikle AV bloktur. Bu durumda kalp kulakçıkları ve karıncıkları arasındaki uyarılar gecikmeli iletilir veya kesintiye uğrar. Bradikardi, kalbin doğal saati olan sinoatriyal düğümün arızalanması veya artık düzgün çalışmaması durumunda da ortaya çıkabilir. 

Atriyal fibrilasyonda düzensiz nabzın yanı sıra çok hızlı kalp atışı da yaygındır. Atriyal çarpıntı da taşikardiyi tetikleyebilir. Çok hızlı bir kalp atışı, kalpteki skarlardan da kaynaklanabilir. 

Atriyal fibrilasyon, AV blok gibi hastalıklar veya skarlar genellikle kalp hastalıklarının sonucudur.

Aşağıdakiler bunlar arasında sayılabilir:

• Koroner arter hastalığı (KAH) ve kalp krizi
• Kalp kapakçığı hastalıkları
• Kalp kası iltihapları
• Kalp yetmezliği

Yüksek tansiyon, sigara içmek, uyuşturucu kullanmak ve aşırı alkol tüketimi gibi etkenler de kalbe aynı şekilde zarar verebilir ve kalp aritmilerine yol açabilir.

Kalp aritmilerinin diğer nedenleri:

• Hipertiroid
• Kronik böbrek hastalıkları
• Diyabet
• Elektrik akımından kaynaklanan kazalar ve yaralanmalar
• İletim sistemindeki malformasyonlar veya kalpteki hücrelerin kalıtsal arızaları gibi doğuştan gelen nedenler

Ancak sağlıklı bir kalbi olan ve daha önceden herhangi bir hastalığı olmayan kişilerde bile kalp aritmileri görülebilir. Buna idiyopatik kalp aritmileri denir.

Ayrıca bazı ilaçlar yan etki olarak kalp aritmilerine neden olabilir. Bunlara bazı tansiyon düşürücü ilaçlar ve kalp ilaçları, antidepresanlar, antibiyotikler ve kanser ilaçları dahildir.

Kalp aritmileri yaygındır ve özellikle yaşlılarda ve diğer kalp hastalıkları olan kişilerde görülür. Genellikle diğer hastalıklarla birlikte tedavi edilmeleri gerekir. Daha genç ve normalde sağlıklı insanlarda daha çok zararsız kalp aritmileri görülür. Genetik olarak belirlenmiş kalp aritmileri istisnadır: bunlar bazen yaşamı tehdit edici olabilirler.

Kardiyak aritmiler aniden başlayabilir ve birkaç saniye veya dakika sonra durabilir. Bazı insanlarda bu tür ataklar düzenli olarak tekrarlanır. Belirli rahatsızlıklar da devam edebilir.

Bazı insanlar aritmi nedeniyle aniden bilinçlerini kaybeder. Düşme ve kendilerini yaralama riskleri vardır. Ek olarak, kalp aritmileri kalp yetmezliğine neden olabilir veya mevcut olanı kötüleştirebilir.

Atriyal fibrilasyon, kalpte kan pıhtılaşmasına neden olabilir. Bu pıhtılar çözülürse, kanla birlikte beyne taşınabilir ve felce neden olabilir.

Hayatı tehdit eden komplikasyonlar genellikle sadece kalp zaten önceden hasar görmüşse ortaya çıkar. Daha sonra bu aritmiler dolaşım yetmezliğine, kalp durmasına veya ventriküler fibrilasyona neden olabilir. Nabız o kadar hızlıdır ki, her bir kalp atışı vücuda yeterince kan pompalama konusunda çok zayıf kalır. Hastalara yeniden canlandırma işlemi uygulanmazsa kalp aritmisinden ölebilirler (ani kalp ölümü).

Aritmiler kendilerini çarpıntı veya tekleme olarak gösterebilir. Doktor nabzınızı ölçerken veya stetoskopla dinlerken bazen çok yavaş, çok hızlı veya düzensiz bir kalp atışı fark eder.

Kalp aritmileri, bir elektrokardiyogram (EKG incelemesi) kullanılarak kesin olarak belirlenebilir ve birbirinden ayırt edilebilir. Kalp aritmisinden şüphelenilmesi durumunda yapılan EKG normalse rahatsızlık sadece ara sıra veya sadece fiziksel efor sırasında ortaya çıkabilir. Kesin sonuç almak için genellikle uzun süreli bir EKG veya stres EKG'si yapılır.

Ek olarak, kalp aritmilerin nedenlerini veya sonuçlarını netleştirmek için daha detaylı incelemeler faydalı olabilir. Örneğin, kalbin ultrason muayenesi (ekokardiyografi) ile kalp yetmezliği saptanabilir.

Kalp aritmisinin tedavi edilip edilmeyeceği ve nasıl tedavi edileceği birkaç faktöre bağlıdır. Aşağıdakiler bunlar arasında sayılabilir:

• Bozukluğun türü
• Nedenleri ve bunların giderilip giderilemeyeceği
• Bozukluğun şiddeti
• Bozukluğun rahatsızlıklara neden olup olmadığı
• İnme veya ventriküler fibrilasyon gibi komplikasyon riskleri

Kalp aritmisine karşı ne yapılacağı büyük ölçüde değişiklik gösterebilir: 

Bazı hastalar bunu tedavi olmadan da atlatabilir. Diğerlerinde, kalp ritmi ilaçla stabilize edilebilir. Bazen ritmin normale döndürülmesi için elektriksel impuls tedavisi gerekli olabilir (kardiyoversiyon). 

Örneğin kateter ablasyonu adı verilen kalp müdahaleleri de yardımcı olabilir: Bu, kalp aritmisini tetikleyen iletim sistemi dokusunun hedeflenen şekilde tahrip edilmesini içerir. Kalp ritminin kalıcı olarak desteklenmesi gerekiyorsa, kalp pili veya defibrilatör gibi elektrikli yardımcı cihazlarla tedavi söz konusu olabilir.

Kalp aritmisi için farklı tedavi seçeneklerini karşılaştırmak kolay değildir. Karar vermeyi kolaylaştırabilecek bir form doldurmak bu konuda yardımcı olabilir.

Kalp aritmisi hastalarında, halsizlik ve nefes darlığı gibi rahatsızlıklar olabilir. Bu durumda genellikle daha az üretken olurlar veya günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyarlar. Bazen tedavi de zorlayabilir: Örneğin, atriyal fibrilasyon nedeniyle düzenli olarak kan incelticilerin alınması gerekir. Ayrıca kalp pili veya defibrilatör kullanan insanların günlük yaşamları da kısıtlanır.