Mide ülseri

Mide ülseri uzun süre teşhis ve tedavi edilemezse, ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. En sık görülen komplikasyonlar kanamalardır.

Bu nedenle, aşağıdaki semptomların mümkün olan en kısa sürede bir doktor tarafından açıklığa kavuşturulması önemlidir:

• Siyah renkli dışkı
• Kan kusma (kırmızı veya siyah renk)
• Yorgun hissetme, efor sırasında nefes darlığı veya solgunluk gibi kansızlık (anemi) belirtileri

Yemekten sonra sık sık kusmak da bir doktor tarafından çabucak açıklığa kavuşturulması gereken bir uyarı sinyalidir: Nedeni, mide çıkışında oluşan tekrarlayan ülserlerin neden olduğu yaralar olabilir. Bu yaralar mide çıkışını daraltabilir. Bu durumda artık bağırsaklara taşınamayan mide içeriği bazen kusmaya neden olur.

Çok nadiren, mide ülseri mide duvarının yırtılmasına (mide perforasyonu) yol açar. Bu durum aniden ortaya çıkan, çok şiddetli karın ağrılarına neden olur ve hayati tehlike taşır. Bu nedenle mide delinmesinden şüphelenilmesi halinde derhal 112’yi aramak önemlidir.

Mide ülseri, mide duvarında bulunan derin bir yaradır. Genellikle helikobakter pilori bakterileriyle enfeksiyonun neden olduğu mide zarının hasarıyla ortaya çıkar. İltihap önleyici ağrı kesicilerin düzenli olarak kullanılması da ülsere neden olabilir. Mide ülseri riski yaşla birlikte artar.

Mide ülseri kendini öncelikle üst karın bölgesinde ağrıyla gösterir. Teşhis için doktorlar genellikle gastroskopi yapar ve doku örneği alır.

Proton pompası inhibitörleri - bunlar mide asidi oluşumunu engeller - ve bakterilere karşı etkili olan antibiyotikler tedavi için genellikle yeterlidir. Mide ülseri teşhis ve tedavi edilemezse komplikasyonlara neden olur.

Çoğu durumda, mide ülseri uzun süre çok az soruna neden olur veya hiç sorun yaratmaz ve yalnızca komplikasyonlar olduğunda - özellikle de neden ağrı kesicilerse - ortaya çıkar.

Ülser ile ortaya çıkan birçok şikayet genellikle spesifik değildir.

Örneğin:

• Baskı ve dolgunluk hissi
• İştahsızlık
• Bulantı, bazı durumlarda kusma ile
• Düzensiz dışkılama ve gaz
• Mide ekşimesi ve mide asidinin ağza gelmesi
• Üst karın ağrısı, genellikle yemeklerden bağımsız veya yemeklerden önce değil de sonra

Mide ülserinin ortaya çıkmasının en sık görülen nedenleri; helikobakter pilori bakterileriyle enfeksiyon veya iltihap önleyici ağrı kesicilerin uzun süre kullanılmasıdır.

Helikobakter bakterileri mide zarında çoğalarak iltihaplanmaya neden olabilir. Bu nedenle mukoza zarı hasar görür ve midedeki asit oluşumu artar. Bunun sonucunda ise mide zarı koruyucu işlevini kaybedebilir.

Steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar (NSAİD) adı verilen iltihap önleyici ilaçlar arasında örneğin asetilsalisilik (ASS), ibuprofen, naproksen ve diklofenak yer alır. Bu ilaçlar, mide asidinin nötralizasyonunu da düzenleyen prostaglandin hormonunun üretimini engeller. Prostaglandin üretilemediğinde, mukoza zarında mide asidi ve patojenlerden kaynaklanan hasarların görülme riski artar.

Bazen her iki neden de ülser gelişimine katkıda bulunur.

Beslenme, sigara içme veya kronik stres gibi dış faktörlerin mide ülserinin oluşumuna nasıl yol açtığı henüz bilimsel olarak açıklanamamıştır. Yine de yağlı yiyeceklerin, alkolün veya stresli durumların kendisinde mide sorunlarına yol açtığını gözlemleyen herkes, bu tür tetikleyicilerden kaçınmaya çalışmalıdır.

Ağrı kesicilerin düzenli olarak kullanılması da mide ülserini tetikleyebilir. Bu nedenle hastalara bazen mide asidi oluşumunu engelleyen ilaçlar almaları tavsiye edilir. Mide-bağırsak ülseri için kişisel riskin ne kadar yüksek olduğu ve mideyi korumak için hangi ilaçların kullanılacağı konuları doktorla görüşülmelidir.

Doktor mide ülserinden şüphelendiğinde öncelikle elle karın muayenesi yapar. Bunu genellikle yemek borusu ve midenin incelendiği bir gastroskopi izler. Burada bir doku örneği alınır ve bu doku helikobakter pilori bakterileri, iltihap belirtileri ve kanserin tespit edilmesini de sağlayan, doku değişiklikleri bakımından incelenir.

Mide ülseri bazen tedavi olmaksızın 2 ila 3 ay içinde kendiliğinden iyileşir. Ancak, genellikle bir süre sonra tekrar gelişir.

Nasıl bir tedavinin uygulanacağı, gastroskopiye ve doku incelemesinin sonuçlarına bağlıdır.

Helikobakter bakterileri bulunmaz ve kanser teşhis edilmezse, genellikle omeprazol veya pantoprazol gibi proton pompa inhibitörleri (PPI) kullanılır. Bunlar mide asidi oluşumunu azaltır. İlaçların kullanım süresi 4 ila 8 haftadır.

Mide ülserinin nedeni iltihap önleyici ağrı kesicilerse (NSAİD) mümkünse bunların kullanımına son verilir veya ilaç değiştirilir. Ayrıca mide ülseri olan kişiler sigara ve alkol kullanmamalı ya da en azından bir süre ara vermelidir.

Hastalığın nedeni helikobakterli enfeksiyon ise, proton pompa inhibitörüne ek olarak çeşitli etken maddeler içeren iki antibiyotik daha kullanılır (üçlü terapi).

Üç antibiyotik ve bir proton pompa inhibitörüyle dörtlü terapi de mümkündür, örneğin antibiyotik direnci durumunda. Her iki durumda da etken maddeler aynı anda 1 ila 2 hafta kullanılır. Şikayetler sonrasında hala hissediliyorsa, tedaviye sadece proton pompa inhibitörüyle devam edilebilir.

Antibiyotik tedavisinin tamamlanmasının ardından, en erken 4 hafta sonra terapinin başarılı olup olmama durumu kontrol edilir. Genellikle midede hala helikobakter bakterilerinin olup olmadığını kontrol etmek için özel bir nefes testi (13C nefes testi) yapılır. Eğer bu bakteriler hala varsa, diğer başka antibiyotikler ve bir proton pompa inhibitörüyle tedavi tekrarlanabilir.

Ağır kanama olması durumunda, ülser minimal invaziv bir prosedürle (endoskopi) - yani karın duvarında küçük bir kesi ile tedavi edilir. Bazen açık ameliyat da gerekli olabilir.