Kas gerginliği

Kas gerginliğinde bir kas şiddetli zorlanmadan dolayı aşırı gerilir. Bu nedenle kas gerginliği kasın aşırı gerilmesi olarak da adlandırılır. Futbol gibi depar, hızlı duruş veya yön değişiklikleri içeren sporlarda yaygındır. 

Aşırı gerilmeden (şişme) dolayı miyofibrillerde çok küçük hasarlar oluşur. Miyofibriller, kasın aktif şekilde kısaltılmasından sorumlu kas liflerindeki küçük birimlerdir.

Eğer kas, kas gerginliğinde olduğundan daha fazla gerilirse bir veya birden fazla kas lifi yırtılabilir. Bu durumda kas lifi yırtılmasından bahsedilir. Kas yırtılmasında bir kasın tamamı yırtılır.

Ani çekme ağrıları ve kasların sertleşmesi, kas gerginliğinde tipik olarak görülür. Bu genellikle spor veya diğer fiziksel zorlama sırasında olur. Genellikle uyluk, sırt veya boyun etkilenir.

Diğer olası semptomlar şunlardır:

• Kas krampı
• Şişlik
• Morarma
• Kas zayıflığı
• Kısıtlı hareket kabiliyeti

Kas gerginliği son derece ağrılı olabilir. Sıklıkla morarma meydana gelir. Şişliğin ve morarmanın tam boyutlarına ulaşması 24 saate kadar sürebilir. 

Kas gerginliği, genellikle gergin bir kas aşırı gerildiğinde ortaya çıkar. Bu genellikle futbol, basketbol veya tenis gibi hızlı koşma, atlama, hızlı yön değiştirme veya durma gerektiren sporlarda meydana gelir. Gerginlikler sıklıkla uyluk veya baldırlarda görülür.

Özellikle baldırda olmak üzere, uzun mesafe koşucularında da kas gerginliği görülebilir. Kaslar özellikle dağa tırmanma veya dağdan inme sırasında aşırı gerilebilir.

Aşırı zorlanma ve spordan önce kaslar doğru şekilde ısıtılmazsa yaralanmalar meydana gelir.

Kas gerginliği, özellikle yetersiz egzersiz nedeniyle, yaşlanmayla birlikte daha sık görülür. Örneğin baldır kaslarındaki gerginlikler, genellikle aşırı zorlanmadan önce çok az egzersiz yapan, 40 yaş üzeri kişilerde görülür.

Önceden yaşanan bir yaralanma da kas gerginliği riskini arttırır.

Kas gerginliği, hem profesyonel hem de amatör alanda en sık görülen spor yaralanmalarından biridir. Spor yaralanmalarının yüzde 90’ından fazlası gerginlik veya şişme olarak görülür.

Gerilmiş kaslar genellikle kendi kendine iyileşir, ancak kasın tam gücünü geri kazanması günler veya haftalar alabilir.

Özel bir egzersiz programı veya fizyoterapi iyileşme süresini kısaltabilir. 

Kas gerginliğinden 4 ila 8 hafta sonra insanlar genellikle normal yüklere dayanıklı hale gelir ve sporcular normal antrenmanlarına başlayabilirler.

Özellikle spordan önce kasları iyice ısıtmak önemlidir. 

Hedefli bir antrenman, yaralanma tehlikesinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Böylece kondisyon antrenmanıyla kasların hızlı yorulması önlenir. Güç antrenmanı ve esneme egzersizleri kasların kuvvetini ve esnekliğini arttırır. 

Doktor, semptomlar ve fiziksel muayene yardımıyla teşhis eder. İlgili bölge muayene edilir, kas gücü ve hareket özgürlüğü kontrol edilir.

Genellikle röntgen veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi görüntüleme yöntemleri gerekli değildir. 
Ancak bunlar şiddetli gerginliklerde kemik kırılması veya kas yırtılması gibi diğer yaralanmaları elemek için yardımcı olabilir. 

Bazı durumlarda teşhisi doğrulamak ve yaralanmanın şiddet derecesini belirlemek için ultrason muayenesi de yapılır.

Kas gerginliği, ilk 48 saatte PECH kuralı adı verilen yönteme göre tedavi edilir. PECH kuralı adını dinlendirme, buz koyma, kompresyon (kompresyon bandajı), yüksekte tutma yöntemlerinin Almanca karşılıklarının baş harflerinden almaktadır. Bu da şu anlama gelir:

• İlgili bölge dinlendirilmelidir.
• Soğutma ağrıları azaltır ve şişmeyi engeller. Bunun için her gün örneğin her 2 saatte bir 10 ila 20 dakika buz veya soğuk kompres uygulanabilir. Kasların ara sıra yeniden ısınabilmesi önemlidir. Buzun ince bir beze sarılması cildi soğuktan hasar görmeye karşı korur.
• Elastik bandaj şişliğin yayılmasını engeller. Bandaj, kan akışını engellememek için çok sıkı sarılmamalıdır.
• Yaralanan kas yüksekte tutulmalıdır. Bu şişmeyi azaltmaya yardımcı olur.

Şiddetli ağrılarda birkaç gün ek olarak ibuprofen gibi ağrı kesiciler kullanılabilir.

Ağrılar dindiğinde hafif ağrısız aktivite ve egzersizlere başlanır. Böylece hareket kabiliyetinin iyileştirilmesi ve iyileşmekte olan kasların korunması sağlanır.

Bir doktor veya fizyoterapist uygun egzersizleri seçmenize yardımcı olabilir. 

Genellikle 2 ila 6 hafta sonra hafif antrenmanlara tekrar başlanabilir. Ağrısız, tam bir hareket açıklığına ulaşıldığında ise yeniden daha zorlayıcı aktivitelere başlanabilir.