Doğurganlık bozukluğu

İstenmesine rağmen çocuk sahibi olamamak, etkilenenlerin çoğu için oldukça streslidir. Çünkü (başka) bir çocuğa sahip olmak birçok kadın ve erkeğin yaşam planının bir parçasıdır.

Tıbbi olarak "kısırlık", bir çiftin bir yıl boyunca düzenli ve doğum kontrol yöntemi olmaksızın cinsel ilişkiye girmesine rağmen gebelik oluşmaması durumudur. 

Çocuk sahibi olma arzusu gerçekleşmediğinde, çoğu çift bir noktada tıbbi yardım alır. Doğurganlık bozukluğunun nedenlerine bağlı olarak farklı tedaviler düşünülebilir.

Çocuk sahibi olma arzusunun gerçekleşmemesinin nedenleri çeşitli olabilir. Kadınlarda olası fiziksel nedenler, örneğin:

• Hormonal bozukluklar
• Hasarlı fallop tüpleri veya yumurtalıklar
• Fibroidler veya endometriyoz

Erkeklerde fiziksel nedenler şunlar olabilir:

• Hormonal bozukluklar
• Kısıtlı sperm kalitesi - örneğin, çok az veya hatalı biçimlendirilmiş sperm hücresi veya yeterince hareketli olmayanlar
• Boşalma sırasında hiçbir spermin kaçamayacağı kapalı sperm kanalları
• Sertleşme bozukluğu

Diğer faktörler doğurganlığı bozabilir: Belirli hastalıklar ve enfeksiyonlar, genetik etkiler, psikolojik etkiler veya çevresel etkiler. Bütün bunlar bir çiftin çocuksuz kalmasına neden olabilir. Ancak bazen neden netleştirilemez.

Yaş da önemli bir rol oynar: Çift, özellikle kadın ne kadar yaşlıysa, çocuk sahibi olma arzusunun doğal yollarla hızlı bir şekilde gerçekleşme olasılığı da o kadar azdır.

Avrupa'da 20 ila 44 yaş arasındaki, birkaç yıldır doğum kontrol yöntemleri kullanmamış ve düzenli cinsel ilişkiye giren kadınların yaklaşık yüzde bir ila ikisinin ilk çocuğunun olmayacağı tahmin edilmektedir.

Ayrıca, halihazırda en az bir çocuğu olan ve başka bir çocuk sahibi olmak isteyen kadınların yaklaşık yüzde 10'unu etkiler.

Çocuk sahibi olamamanın nedeni erkekte, kadında veya her ikisinde de olabilir. Bu nedenle, her iki tarafın da tıbbi muayeneden geçmesi önemlidir. Aşağıdakiler bunlar arasında sayılabilir:

• Anamnez: Doktorla yapılan ayrıntılı bir görüşme 
• Fizik muayeneler 
• Kandaki hormon düzeylerini ölçen bir kan tahlili 
• Sperm örneğinin incelenmesi
• Kadının rahim, yumurtalıklar ve fallop tüplerinin ultrasonla taranması

Hangi tedavi yöntemini seçeceğiniz öncelikle kadında veya erkekte hangi sorunun bulunduğuna bağlıdır. Kadının döngüsü bozulmuşsa örneğin hormon preparatları kullanılır.

Fibroidler söz konusu olduğunda cerrahi bazen yardımcı olabilir. Örneğin, doğurganlık sorunlarının nedenine bağlı olarak erkekler için de hormonal veya cerrahi tedaviler de mümkündür.

Erkek çok az meni üretiyorsa veya sperm zayıf hareket ediyorsa, meni doğrudan kadının rahimine transfer edilebilir. Bu tedaviye dölleme denir. Bu tedavi şu durumlarda da düşünülebilir: 

• Çift cinsel ilişkiye giremiyorsa veya
• Sperm hücreleri rahim ağzındaki (servikal mukus) mukusa nüfuz edemiyorsa.

Bir alternatif de, in vitro fertilizasyon (IVF) olarak bilinen suni dölleme yöntemidir. Burada kadının yumurta hücreleri vajinadan ince içi boş bir iğne kullanılarak çıkarılır. Bu işlemden sonra yumurta hücreleri erkeğin spermiyle bir araya getirilir. Önce kadının yumurtalıkları, bir döngüde aynı anda birkaç olgun yumurta hücresini serbest bırakmak için uyarılmalıdır. Bu hormon tedavisi ile yapılır. Yan etkileri nedeniyle çok rahatsız edici olabilir.

Döllenme kadının vücudunun dışında, laboratuvarda gerçekleşir. Suni döllemede, bir yumurta hücresine sperm hücreleri eklenir. Sperm hücreleri daha sonra yumurtayı kendi kendilerine döller. İntrasitoplazmatik sperm enjeksiyonunda (ICSI) ise sperm hücresi ince bir iğne kullanılarak doğrudan yumurta hücresine enjekte edilir. 

Döllenme başarılı olursa ve yumurta hücreleri gelişmeye devam ederse, doktor birkaç gün sonra rahme en fazla üç embriyo yerleştirir. Daha fazla yumurta hücresinin embriyo haline gelmesi durumunda, kadın embriyoların yok edilmesine veya dondurularak saklanmasına (kriyoprezervasyon) karar verebilir.

Bu aynı zamanda, sperm hücresi ve yumurta hücresinin kromozom setlerinin henüz tam olarak kaynaşmadığı (pronükleer aşama) yumurta hücreleri için de geçerlidir.

İlk transfer başarısız olursa, dondurularak saklanan embriyolar veya döllenmiş yumurta hücreleri çözülebilir ve daha sonraki bir döngüde kullanılabilir. 

Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (Federal Sağlık Bilgi Merkezi) (BZgA) kuruluşunun www.familienplanung.de portalı, çocuk sahibi olma isteği, doğurganlık bozuklukları ve tedavi seçenekleri hakkında bilgi sağlar.

Doğurganlık bozukluğu konusu ve kadın cinsel organlarının nasıl çalıştığı konusu ile ilgili ayrıntılı bilgilere gesundheitsinformation.de sitesinden erişebilirsiniz.