Diyabetik nöropati

Doktorlar tarafından kullanılan diyabetik nöropati terimi, sinir hasarının neden olduğu çeşitli diyabet semptomlarını kapsar.

Diyabetik nöropatide periferik sinir sisteminin sinirleri hasar görür; bunlar beyin ve omuriliğin dışındaki sinirlerdir.

Bunlar, duyu ve hareketten sorumlu sinirleri içerir. Bu sinirler hasar görürse dokunma hissi, ağrı hissi ve sıcaklığı hissetme bozulur. Bu durum sensorimotor nöropati olarak adlandırılır. Ayrıca felç belirtileri de ortaya çıkabilir.

Periferik sinir sisteminin bir parçası olarak organ fonksiyonlarını kontrol eden otonom sinir sistemi de zarar görebilir. Böyle bir otonom nöropati sıklıkla gastrointestinal sistemi, kardiyovasküler sistemi, idrar yolunu veya cinsel organları etkiler.

Duyguları ve hareketi kontrol eden sinirler hasar gördüğünde genellikle ayaklarda ağrı, karıncalanma, yanma ve uyuşma olur. Eller, önkollar ve alt bacaklar da sıklıkla etkilenir.

Ağrı genellikle geceleri gündüze göre daha kötüdür. Yorganın veya çorabın değmesine bile dayanmak zor olabilir. Ayrıca ağrı ve uyuşukluk yürümeyi zorlaştırır, ve bu durum da daha sık düşmelere neden olur.

Organ fonksiyonları için önemli olan sinirlerin hasar görmesi örneğin aşağıdaki şikayetlere neden olur:

• Düşük tansiyon
• Uyuşukluk
• Yutma bozuklukları
• Mide bulantısı
• Kabızlık
• İshal
• Mesaneyi boşaltmada zorluk
• Aşırı terleme
• Sertleşme bozukluğu

Bununla birlikte, diyabetik nöropatisi olan kişilerin yaklaşık yarısında hiçbir semptom görülmez. Hassasiyet ve kas refleksleri hala azalmış veya yok olmuş olabilir. Ayrıca etkilenen kişiler genellikle dengesiz bir yürüyüşe sahiptirler ve daha kolay düşerler. Aynı şekilde, ayak yaralanmaları da ağrımadıkları için genellikle fark edilmez.

Diyabetik nöropatide sinir hasarına çeşitli faktörler neden olur. Kan şekeri seviyelerinin uzun bir süre boyunca yüksek seyretmesi burada önemli bir rol oynar.

Tip 2 diyabetli kişilerde lipid metabolizmasındaki bir bozulma da nöropati gelişimine katkıda bulunur.

Diyabetik nöropati, diyabette en sık görülen komplikasyonlardan biridir.

Tip 1 ve tip 2 diyabetli kişilerin yaklaşık yarısı hayatlarının bir noktasında nöropati geliştirecektir. Risk, hastalığın süresi ile birlikte artar. Kötü kontrol edilen kan şekeri seviyeleri de sinir hasarını arttırır.

Diyabetik nöropati hastalarının ayakları enfeksiyonlara ve ülserlere eğilimlidir. Ülserler ve yaralanmalar ağrılı değilse bazen fark edilmez ve çok geç tedavi edilir.

Kemiklerde ve eklemlerde hasar da diyabetik nöropatinin bir sonucu olabilir. Ayağın kesilmesini gerektirecek kadar ilerleyebilir.

Diyabetik nöropatiyi önlemek için üç şey özellikle önemlidir:

• Kan şekerinin iyi bir şekilde kontrol edilmesi
• Sağlıklı beslenme
• Düzenli egzersiz

Sigara içmeyenler ve aşırı alkol tüketiminden kaçınanlar ikincil hastalık risklerini azaltır.

Doktorlarıyla düzenli görüşmek diyabetli insanlar için yararlıdır. Çünkü rutin muayeneler diyabetik nöropatiyi erken aşamada tespit etmeye yardımcı olur.

Doktor ağrı ve uyuşma gibi semptomları sorar ve elleri ve ayakları muayene eder. Sıcak ve kuru ayaklar ve yaralanmalar veya ülserler nöropatiyi gösterir.

Muayene ayrıca çok hafif dokunuşları ve titreşimleri algılayıp algılayamadığınızı ve kas reflekslerinin çalışıp çalışmadığını kontrol eder: zayıf bir Aşil tendonu refleksi sinir hasarını gösterir. Bir nöropatiden şüpheleniliyorsa, ağrı ve soğuk duyarlılığı da kontrol edilir.

Doktor ayrıca özellikle uyuşukluk veya gastrointestinal problemler gibi semptomları sorar.

Bazen, örneğin atipik semptomlar durumunda veya diğer hastalıkları ekarte etmek için daha ileri tetkikler gereklidir. Bu, örneğin bir kan testi veya ekokardiyografi (kalp ekosu) olabilir.

Diyabetik nöropati tedavi edilemez. Bu nedenle tedavinin amacı, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve ayak ülseri gibi komplikasyonları önlemektir.

Diyabetik nöropatiyi mümkün olduğunca uzun süre geciktirmek için (özellikle tip 1 diyabetli kişilerde) optimal ve stabil kan şekeri kontrolü önemlidir.

Tip 2 diyabetli kişilerin diyabetik nöropati geliştirme olasılığı daha düşüktür. Hastalar kan lipitlerini, kan basıncını, vücut ağırlığını ve kan şekerini normalleştirmek için sağlıklı beslenmeye ve çok egzersiz yapmaya özellikle dikkat edebilir.

Ağrı genellikle depresyon ve epilepsi için yaygın olarak kullanılan ilaçlarla giderilir. Bunlar ağrı uyaranlarının beyne iletilmesini engeller ve diyabetik nöropatide yardımcı olabilir.

Diyabetik nöropatisi olan kişilerin ayaklarını günlük olarak muayene etmeleri, kuru veya çatlamış cilt ve ayak parmakları ile tırnaklar arasında iltihaplı, kırmızı alanlar aramaları yararlıdır. Bu ülserlerin, cilt enfeksiyonlarının ve yaralanmaların erken tespiti için önemlidir.

Bunu kendi başınıza yapmakta zorlanıyorsanız, akrabalarınız veya tıbbi bir pedikürcü tarafından düzenli olarak ayaklarınızı muayene ettirebilir ve bakımını yaptırabilirsiniz.

Günlük yaşamda bağımsız kalmak da önemlidir. Fizyoterapi, fiziksel uygunluğu iyileştirmeye yardımcı olabilir ve böylece düşmelerin ve yaralanmaların önlenmesine destek olur. Ergoterapide fiziksel sınırlamalarla başa çıkmayı öğrenirsiniz.

Evde güvenliği artırmanın ve böylece düşme riskini azaltmanın yolları da vardır: örneğin banyoda tutunma çubukları veya apartmanda gece lambaları gibi.

Yaralanmalar ayrıca çok sıcak sudan da kaynaklanabilir. Bunu önlemek için duştan veya banyodan önce su sıcaklığını dirseğinizle test edebilirsiniz.