Prostat taşları

Prostat taşları erkeklerde prostatta özellikle orta yaştan itibaren oluşabilen küçük kalsiyum birikintileridir. Bazı erkeklerde tek bir taş söz konusu olurken, bazılarında birden fazla taş bulunabilir.

Prostat taşları tipik olarak yarım ila beş milimetre büyüklüktedir yani boyutları haşhaş tohumuna veya darı tanesine benzer.

Örneğin böbrekler, idrar yolları veya mesanede bulunabilen idrar taşları ile karıştırılmamalıdır.

Prostat taşları çoğunlukla zararsızdır ve örneğin ultrason muayenesi sırasında tesadüfen keşfedilebilir. Bununla birlikte şikayetlere de yol açabilirler.

Prostat taşları bazı erkeklerde aşağıdakiler gibi şikayetlere yol açabilir:

• sık idrara çıkma ihtiyacı ve geceleri idrara çıkma
• idrara çıkmada zorluklar
• pelvis, bel, penis veya testis torbası ile makat arasında kalan perine bölgesinde ağrılar

Prostat taşları üzerine bakteriler yerleşebilir ve akabinde kronik prostat enfeksiyonlarına (kronik prostatit) ve idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilirler.

Prostat taşlarının sertleşme sorunlarına veya boşalma sırasında ağrıya yol açıp açmadığı belirsizdir. Şimdiye kadar bu ilişkiyi gösteren bir kanıt ortaya konmamıştır.

Prostat taşları çoğunlukla aynı zamanda kemiklerde ve dişlerde de bulunan kalsiyum fosfattan oluşur.

Görünüşe göre, normal yaşlanma süreçleri prostat taşlarının oluşumunu kolaylaştırmaktadır. Ancak, taşların nasıl oluştuğu henüz belirsizdir. İki teori bulunmaktadır: Bir teoriye göre, prostat bezi salgısında birikintiler meydana gelebilir ve bunlar iltihaplanmalar yoluyla kireçlenebilir. Ayrıca, prostat bezinde idrar birikmesi de taş oluşumuna katkıda bulunabilir.

Prostat taşları çoğu erkekte, özellikle 50 yaşından itibaren bulunur. Bununla birlikte, gerçekte ne kadar sık görüldüklerine ilişkin kesin bir bulgu yoktur.

Genellikle örneğin iyi huylu prostat büyümesi (benign prostat hiperplazisi) veya bir kronik prostat iltihabı nedeniyle prostat muayenesine giren erkeklerde tespit edilirler. Ancak, bu hastalıklar ile prostat taşları arasındaki kesin ilişki henüz tam olarak aydınlatılmamıştır. Prostat kanseri olan erkeklerde de sıklıkla prostatta kireçlenmeler bulunur.

Prostat taşları genellikle tesadüfen, örneğin prostatta patolojik bir değişiklik şüphesi üzerine gerçekleştirilen bir ürolojik muayene sırasında keşfedilir. Makata yerleştirilen bir ultrason probu taşların görüntülenmesini kolaylaştırır (transrektal ultrason). Taşlar pelvisin bilgisayarlı tomografi (BT) taramasında veya böbrek ve idrar yolları röntgeninde de görülebilir.

Çoğu zaman prostat taşları herhangi bir tedavi gerektirmez. Bazen vücut taşları idrar yoluyla atar. Ancak taşlar rahatsızlığa neden oluyorsa özel olarak tedavi edilebilir.

Bir bakteriyel enfeksiyon varlığında, doktorlar antibiyotik reçete ederler. Kronik iltihaplar veya büyük prostat taşları söz konusu olduğunda, birikintiler dışarıdan idrar yollarına sokulan ince bir cerrahi alet (endoskop) ile uzaklaştırılabilirler. Prostat büyümesi varsa, işlem sırasında prostat dokusu da uzaklaştırılır. Bu işlem prostatın transüretral rezeksiyonu (TURP) olarak bilinmektedir.