Prospektüs (kullanım kılavuzu)

Prospektüs veya kullanım kılavuzu, her ilaç paketinde bulunması gereken kullanım bilgilerini içerir. İlaç ve doğru kullanımı hakkında bilgi verir. Diğer şeylerin yanı sıra, prospektüs ilacın alınması ve saklanmasıyla ilgili önemli bilgiler ve olası yan etkiler veya ilaç etkileşimleri hakkında uyarılar içerir.

Prospektüsteki bilgiler, tıbbi ön bilgisi olmayan kişiler için tasarlanmıştır. Bir ilaç onaylanmadan önce bilgilerin eksiksiz, kolay okunabilir ve anlaşılabilir olup olmadığı kontrol edilir. Yönlendirmeyi kolaylaştırmak için, Avrupa'daki prospektüsler her zaman aynı düzende basılır.

Prospektüsler internette de mevcuttur. İlaç üreticileri, gerektiğinde 
görme engelli kişiler için bunları Braille alfabesi, büyük yazı veya sesli versiyon olarak sağlamakla da yükümlüdür.

Prospektüs, ilacın doğru kullanılması ve saklanması için önemli bilgiler içerir.

Avrupa'da prospektüsteki bilgiler her zaman aynı sırayla listelenir. En önemli bilgiler şunlardır:

Hangi etken madde kullanılmaktadır?

İlaç etken maddesinin adı genellikle ambalaj üzerinde görünen marka adından farklıdır. Örneğin Aspirin markalı ağrı kesici, asetilsalisilik asit etken maddesini içerir. Prospektüsün 1. maddesinde etken madde ve kullanılan yardımcı maddeler listelenmiştir. Belirli bileşenlere karşı alerjiniz varsa bu önemli olabilir. İlaçlar yurtdışından satın alınmak zorunda olsa bile, etken maddenin bilinmesinde fayda vardır.

İlaç nasıl etki eder?

Prospektüste ilacın hangi terapötik etkiye sahip olduğu, örneğin ağrıyı dindirip dindirmediği veya kan basıncını düşürüp düşürmediği belirtilir. Kullanım alanı, kan dolaşımı gibi hangi vücut bölgelerinde veya vücut sistemlerinde etkili olduğunu açıklar.

Kullanmadan önce nelere dikkat edilmelidir?

Prospektüste, ilacın alınmaması gereken veya sadece doktora danışıldıktan sonra alınması gereken önceden geçirilmiş hastalıklar veya durumlar listelenmiştir. Örneğin birçok ilaç, hamilelik veya emzirme döneminde kullanılmamalıdır. Prospektüste aynı zamanda başka ilaçların veya belirli besinlerin alınması durumunda ortaya çıkabilecek olası etkileşimler de listelenmiştir. 

İlaç nasıl alınmalıdır?

Bir ilacın doğru etki etmesi için reçete edildiği şekilde alınması gerekir. Prospektüste dozaj (kullanım miktarı), zamanı ve süresi ile ilgili bilgiler yer alır. Bazı ilaçların, örneğin her gün aynı saatte veya belirli aralıklarla alınması gerekir. 

Olası yan etkiler nelerdir?

İlaçların istenen etkilerinin yanı sıra istenmeyen etkileri de (yan etkiler) olabilir. Bunlar görülme sıklığına göre listelenmiştir. Bu ilacı kullanırken herhangi bir olağandışı reaksiyon fark ederseniz bunların ilaçla ilgili olup olmadığını görmek için prospektüse bakabilirsiniz. Özellikle ciddi herhangi bir yan etki fark ederseniz doktorunuza veya bir eczaneye başvurmalısınız.

İlaç nasıl korunmalıdır?

Bazı ilaçlar buzdolabında saklanmalıdır, aksi halde açıldıktan sonra sınırlı bir süre içinde kullanılmalıdır. Kalan ilaçların doğru şekilde saklanması ve imha edilmesine ilişkin talimatlar için prospektüsün 5. maddesine göz atın. 

İlaçtan kimler sorumludur?

Prospektüste ayrıca ilaç üreticisinin adı ve adresinin yanı sıra, bilgilerin son revizyon tarihi de yer almalıdır.

Sadece reçetesiz satılan ilaçlarda değil, doktor tarafından reçete edilen ilaçlarda da ilk kez kullanmadan önce prospektüsü okumanız önemlidir. Bu özellikle şu durumlarda geçerlidir:

• İlacın sizin için uygun olup olmadığını kontrol etmek istediğinizde: Tüm intoleranslar veya bir ilacın kullanılmasını engelleyen durumlar doktor muayenehanesinde veya eczanede her zaman bilinmemektedir
• Bir ilacı nasıl veya hangi dozda alacağınızdan emin olmadığınızda
• Başka ilaçlar kullanıyorsanız ve olası etkileşimler hakkında bilgi edinmek istiyorsanız
• İlacı kullandıktan sonra şikayetleriniz varsa ve bu durumun ilacın bilinen bir yan etkisi olup olmadığını ve nasıl tepki vermeniz gerektiğini kontrol etmek istiyorsanız
• İznin sahibi olan şirketle iletişime geçmek istiyorsanız

Emin değilseniz veya prospektüste yazan bir şeyi anlamadıysanız, doktorunuza veya eczaneye danışabilirsiniz. Bu durum, prospektüste yer alan olası yan etki listesinin uzun olması durumunda da geçerlidir.

Aynı ilacı uzun bir süre kullanacaksanız prospektüsü tekrar tekrar okumanız da faydalıdır. Buradaki bilgiler düzenli olarak güncellenir.

Prospektüsü kaybettiyseniz veya yanlış yere koyduysanız ve okumak istiyorsanız, internette ilgili üretici şirketin web sitesi üzerinden de bilgilere erişebilirsiniz.

Ayrıca Almanya'da onaylı ilaçların prospektüslerini pharmnet-bund.de adresinde bulabilirsiniz.  

İlaç firmaları prospektüsleri kör ve görme engelli kişiler için Braille alfabesi, büyük yazı veya sesli versiyon olarak hazırlamalıdır.