İş yerinde entegrasyon yönetimi (BEM): İş yaşamına dönüş

Çalışanlar 2004 yılından beri firmaya geri dönüşte desteklenme hakkına sahiptir. Bu, iş yerinde entegrasyon yönetimi olarak adlandırılır. Buna ilişkin yasal yönetmelikler Sosyal Yasa IX kapsamında yer almaktadır. 

Uzun süre veya sıklıkla hastalananlar, birçok durumda destekleyiciler olmadan yeniden tam olarak iş yaşamına geri dönemezler. Bu, engellilik nedeniyle daha uzun süre çalışamayacak olan kişiler için de geçerlidir. İş ortamına geri dönüş genellikle işveren bu esnada, örneğin uygun çalışma saatleri, teknik araçlar veya sağlığı destekleyici önlemler ile birlikte etkin destek verdiğinde en iyi şekilde uygulanır. 

Çoğu kişi için tatmin edici bir iş anlamlı bir yaşamın önemli bir parçasıdır. İş yerinde entegrasyon yönetimi, insanların uzun bir iş göremezlik döneminden sonra tekrar iş dünyasına dönmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Bununla hedeflenenler: 

• Çalışanları firmaya yeniden entegre etmek. 
• Çalışma yeteneğini mümkün olduğunca geliştirmek. 
• Hastalık nedenli devamsızlığı önlemek. 
• İş ilişkisini kalıcı olarak sürdürmek. 

Bundan sadece etkilenenler yararlanmaz: İşveren, bir çalışanının değerli bilgi ve deneyimlerini iş yerinde entegrasyon yönetimi sayesinde garanti altına alır. Devamsızlığı azaltır ve ekip için ilave iş yükünü engeller.  

Başarılı bir iş yerinde entegrasyon yönetimi diğer alanları da olumlu etkileyebilir: Örneğin Köln Üniversitesi’nin bir araştırması, hastalık nedeniyle işten çıkarmaların azaldığını, çalışma ortamının iyileştiğini ve çalışan bağlılığının arttığını göstermiştir.

Küçük aile işletmesi, orta büyüklükte firma veya büyük firma olması fark etmez: Her işveren, bir çalışanı son on iki ay içinde altı haftadan fazla (42 gün) çalışamazsa iş yerinde entegrasyon yönetimi sunmakla yükümlüdür. Bu zaman dilimi takvim yılından bağımsızdır. 

Burada etkilenen kişinin altı hafta tek parça olarak hasta olduğu veya bu çalışmama süresini daha fazla kısa iş görmezliklerle mi yaptığı önemsizdir. İş göremezliğin nedenlerinin de bir önemi yoktur. Ayrıca sağlıkla ilgili etkilenme veya engelliliğin işe bağlı olup olmamasının da bir anlamı yoktur.

İş yerinde entegrasyon yönetimi 5 adıma ayrılır: 

• Hakkın tespit edilmesi 
• İletişim ve ilk görüşme 
• Durumun özetlenmesi 
• Önlemler geliştirilmesi, kabul edilmesi ve uygulanması 
• Değerlendirme ve sürecin tamamlanması 

Hakkın tespit edilmesi 

Önce, işveren iş göremezlik döneminin son on iki ayda iş yerinde entegrasyon yönetimi hakkı olacak kadar uzun sürüp sürmediğini tespit etmelidir. Bu yüzden, işverenin, etkilenenin çalışamadığı günleri iyi şekilde belgelemesi önemlidir. Olası bakım ve tedavi önlemleri de hesaplamada dikkate alınmalıdır.  

İletişim ve ilk görüşme 

Kayda geçen devamsızlık süresi iş yerinde entegrasyon yönetimi hakkını doğuruyorsa işveren destek sunmak zorundadır. Çalışan hakkını kullanıp kullanmayacağına özgürce karar verebilir. İşveren, iş yerinde entegrasyon yönetimi hakkını kullanmayı reddeden kişileri, bunu daha sonraki bir tarihte tercih edebilecekleri konusunda bilgilendirmelidir. Bir çalışan altı haftalık devamsızlığı tekrarlarsa işveren iş yerinde entegrasyon yönetimini tekrar sunmak zorundadır. 

İşverenler, belgelendirmek amacıyla teklifi etkilenene yazılı olarak sunmak zorundadır. Bu arada, katılımın isteğe bağlı olduğunu ve veri korunmasının devam ettiğini belirtmek önemlidir. Hedefler de belirtilmelidir. Telefonla ulaşılabilen bir irtibat noktasının belirlenmesi mantıklıdır.  

Bir çalışan iş yerinde entegrasyon yönetimi hakkını kabul ederse sonraki adım ilk görüşmedir. Reddederse bu adımda işleyiş sona erer. 

İlk konuşma yardımcı ve destekleyici teklif olarak düşünülür ve birçok amacı vardır. Diğerlerinin yanı sıra aşağıdakilere hizmet eder:

• Katılanlar arasında güven oluşturmak. 
• İş yerinde entegrasyon yönetiminin işleyişini göstermek. 
• Açık soruları cevaplamak. 
• Veri koruma hususlarını açıklığa kavuşturmak. 
• Çalışanların iş yerinde entegrasyon yönetimine rızasını onaylamak. 
• Tarafların veri koruma ve gizlilik yükümlülüğü beyanlarını almak. 

Çalışan iş yerinde entegrasyon yönetimine veya gerekli açıklamalara rıza göstermezse süreç sona erer. Etkilenenler süreci herhangi bir zamanda neden bildirmeden sonlandırabilir.  

Durumun özetlenmesi 

Çalışan onaylarsa işveren bir sonraki adımda uygun önlemleri bulmak için bilgi toplar. Bu sebeple, örneğin nitelikleri, deneyimleri ve sağlık performansı, ayrıca çalışanın kişisel hedeflerine dair sorular sorar. Bu aşamada işveren sebepleri, kısıtlamaları veya diğer art nedenleri de sorgulayabilir. Çalışan bu esnada hangi bilgileri vereceğine karar vermekte daima özgürdür.  

Önlemler geliştirilmesi, kabul edilmesi ve uygulanması 

Toplanan bilgilerin ışığında işveren diğer katılanların birlikte çalışması sonucu olası önlemler geliştirir. Bu, kurum içi destekleme ile ilgili olabilir. Bunlara örnek olarak aşağıdakiler sayılabilir: 

• Çalışma ortamının düzenlenmesi 
• Teknik yardım araçları 
• Başka bir çalışma yerine geçmek 
• Değiştirilmiş iş kapsamı 
• Daha esnek çalışma saatleri 

Ayrıca kurum dışı destek, örneğin dışarıdan alınan hizmetle sağlanan önlemler de mümkündür. Bu noktada, etkilenen çalışanın katılım veya refakat yardımı için desteğe ihtiyacı olabileceğine dair belirtiler varsa işveren rehabilitasyon sağlayıcısına veya ağır engelli kişilerde entegrasyon bürosuna danışmalıdır. 

İşveren uygun önlemleri bulursa ve çalışan ile anlaşırsa uygulama başlar. Ancak, iş yerinde entegrasyon yönetimi için tüm plan uygulanmadan önce ilk önlemlerle başlamak mantıklı olabilir. Belirli zaman çizelgeleri ve bitiş tarihleri üzerinde anlaşmak da önemlidir. Uygulama esnasında tüm katılanların davranışlarında adil, yapıcı ve güvenilir olmasına da dikkat edilmelidir. Zorluklar mümkün olduğunca erken tespit edilmeli ve ele alınmalıdır. Böylece gerektiğinde hızlıca düzeltmeler yapılır. 

Değerlendirme ve sürecin tamamlanması 

Katılanlar istenilen hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını anlaşmaya varılan bitiş tarihlerine göre denetlemelidir. Bu sebeple işveren özellikle çalışana değil diğer katılımcılara da sorular sormalıdır. Önlemler başarıya ulaştığında iş yerinde entegrasyon yönetimi sona erer. Sonra çalışan tekrar firmaya entegre edilir. İş yerinde entegrasyon yönetimi, hiçbir önlem mümkün olmadığında veya başarıya ulaşmadığında da tamamlanmış sayılır. 

Önlemler hiç etkili olmadıysa veya kısmen etkili olduysa takip veya uyum önlemleri gerekebilir. 

Hem işveren hem de çalışan iş yerinde entegrasyon yönetimi hakkında kapsamlı bilgiyi internette bulabilir.  

Bunlar aşağıdakileri içerir: 

Federal Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı: İş Yerinde Sağlık

BAR e.V.: İşveren ve Çalışan için İş yerinde Entegrasyon Yönetimi Pusulası

Federal Sağlık Bakanlığı: Firmalardan Sağlığa Destek