E-sigaralar: Tütün içmeye iyi bir alternatif değil

E-sigaralar elektronik sigaralardır. İçinde tütün yerine "likit" adı verilen bir sıvı ısıtılır. Ortaya çıkan buhar tüketiciler tarafından solunur. Bu işlem buharlama veya vaping olarak bilinir. E-sigaralara ayrıca buharlaştırıcılar denir (kısaca vape).

Bir e-sigara, bir buharlaştırıcı ve pille çalışan bir ısıtma elemanından oluşur. Likit bir kartuşa eklenir veya bir tanka doldurulur. Likit nikotinli veya nikotinsiz olabilir ve genellikle aromalıdır. Almanya'da likitler mililitrede maksimum 20 miligram nikotin içerebilir. Diğer ana bileşenler gliserin, propilen glikol ve aroma ve tatlandırıcılardır.

Pek çok sigara tiryakisi, e-sigarayı tütüne göre daha az zararlı bir alternatif olarak kullanır. Bununla birlikte, e-sigaraların sağlık üzerindeki etkileri hakkında hala uzun süreli bir çalışma bulunmamaktadır.

E-sigaralar özellikle ergenler, genç yetişkinler ve aktif sigara içenler arasında popülerdir. Tüketim son yıllarda artmıştır.

Normalde tütün sigarası içen neredeyse her üç kişiden biri e-sigara denemiştir. E-sigara kullanıcıları sıklıkla tütün sigarası da tüketir: e-sigara kullanan 10 kişiden yaklaşık 9'u da tütün sigarası da içmektedir.

16 ila 29 yaş grubunda her beş kişiden biri e-sigara içmiştir. 14 ve 17 yaş arasındaki gençlerde ise bu oran altıda birdir.

Anketlere göre, nüfusun yüzde 2 ila 3'ü düzenli olarak e-sigara kullanmaktadır. Bunların büyük bir kısmı e-sigarayı tütün sigarasına alternatif olarak değil, ek olarak içmektedir.

E-sigara ile tüketiciler, likidin ısıtılması ile oluşturulan bir aerosolü solumaktadır. Bu likit nikotin içerebilir veya nikotinsiz olabilir. Sıvıların ana bileşenleri şunları içerir:

• Propilen Glikol (Çözücü)
• Gliserin (şeker alkolü)
• Su
• Etanol (çözücü)
• Tatlandırıcılar
• Aromalar 

Nikotinsiz likitlerin içeriği gıdada kullanım için onaylanmıştır. Bununla birlikte, bunları solumanın sağlık sonuçları henüz bilinmemektedir.

E-sigara ve likidin performansına, tipine ve kullanımına bağlı olarak tahriş edici veya kansere neden olabilecek maddeler de buharla birlikte solunabilir. Bunlar şunları içerir:

• Formaldehit
• Asetaldehit
• Akrolein
• Nikel
• Krom
• Kurşun
• İnce toz

Bu zararlı maddelerin çoğu tütün dumanında da bulunur. Elektronik sigaralarda konsantrasyonları genellikle daha düşüktür. Bununla birlikte, formaldehit, kurşun ve krom gibi bazı maddeler, belirli koşullar altında tütün dumanındakine benzer konsantrasyonlara ulaşabilir, nikel bunu da aşabilir.

E-sigaralardaki likitte bulunan nikotin ve diğer maddeler hem kısa süreli hem de uzun süreli reaksiyonlara neden olur. Buharda bulunan partiküller vücut tarafından akciğerlerde emilir ve kana salınır.

E-sigaraların bugüne kadar bilinen kısa vadeli etkileri şunları içerir:

• Solunum yollarının tahrişi
• Solunum yollarının ve bronşların iltihaplanması
• Akciğer fonksiyonunun bozulması
• Nabız ve kan basıncında artış
• Damarların sertleşmesi

Laboratuvar testleri ayrıca e-sigara aerosolünün

• enflamatuar bir etkiye sahip olduğu,
• hücreler için toksik olduğu
• ve genetik materyale zarar verdiğini göstermiştir.

Nikotin içeren likitler, tüketicilerde hem istenen hem de istenmeyen tepkileri tetikleyebilir. Küçük dozlarda nikotin uyarıcı bir etkiye sahip olabilir, kısa vadede performansı ve konsantrasyonu artırabilir ve açlık sancılarını azaltabilir. Yüksek dozda nikotin sakinleştirici ve rahatlatıcı bir etkiye sahip olabilir. Nikotin tüketiminin olası olumsuz sonuçları şunları içerir:

• Mide bulantısı
• Kusma
• Baş dönmesi
• Huzursuzluk
• Kan damarlarındaki değişiklikler
• Dolaşım bozuklukları
• Kalp ritmi bozuklukları
• Görme bozuklukları
• Uyku bozuklukları
• Nefes darlığı
• Epileptik nöbetler

Nikotin fiziksel ve psikolojik olarak bağımlılık yapabilir. Bırakma sırasında yoksunluk belirtilerine ve giderek daha fazla nikotine ihtiyaç duymanıza neden olabilir.

Şimdiye kadar yapılan araştırmalara göre, e-sigaraların geleneksel sigaralardan daha az zararlı olması muhtemeldir. Bu, özellikle tütün sigaraları yerine kullanıldığında geçerlidir. Hem konvansiyonel sigara hem de e-sigara tüketilirse, diğer yandan daha yüksek bir sağlık yükü varsayılabilir.

E-sigaralar ayrıca çok sayıda sağlık riski taşır:

• Kardiyovasküler sisteme zarar verebilirler.
• Buhar, formaldehit gibi kanserojen maddeler içerir.
• Likitte bulunan aromalar solunum yollarını tahriş edebilir ve alerjiye ve iltihaba neden olabilir.
• Likitler nikotin içeriyorsa, bağımlılık yapabilir ve tromboz, damar hastalığı ve felç riskini artırabilir.

Bazı likitlerde yasa dışı veya onaylanmamış bileşenler de tespit edilmiştir.

E-sigaralar sigara içmeyenlere zarar verebilir mi?

E-sigaralardan çıkan buhar, kendileri sigara içmeyen kişiler tarafından oda havasıyla istemeden de solunabilir. Pasif içicilik olası bir sağlık riski oluşturur. Bundesinstitut für Risikobewertung (Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü) (BfR), bu nedenle e-sigaraların hamile kadınların, çocukların veya hastaların yanında değil, yalnızca belirlenmiş sigara içme alanlarında tüketilmesini önerir.

Giderek daha fazla insan e-sigara deniyor. 12 yaş ve üzeri çocuklar, ergenler ve genç yetişkinler özellikle elektronik sigara ile ilgileniyorlar. Sigara içmeyen birçok kişi de e-sigaraya ilgi duyuyor.

Araştırmalara göre, e-sigara deneyen gençlerin,

• düzenli olarak sigara içmeye geçme olasılığı daha yüksektir
• ve daha sonra tütün sigarası kullanma olasılığı üç kat daha fazladır.

Nikotin içeren elektronik sigaralar, bağımlılık yaratma riskini taşır. Ambalaj üzerinde belirtilen nikotin içeriği her zaman gerçek değerlere karşılık gelmemektedir. Avustralya, Çin ve ABD'de satılan bazı ürünlerde, nikotinsiz olarak etiketlenmiş likitlerin bile nikotin içerdiği tespit edilmiştir.

Kullanıcılar, e-sigaraya olan ilgilerinin ana nedeni olarak likitlerin aromalarını ve tatlarını göstermektedir. Tatlı aromalar ve meyveli tatlar özellikle çocuklar ve gençler arasında popülerdir. Bazı likitlerin "Bubblegum", "Bommbomms", "Candyfloss" ve "Slushy" gibi isimleri vardır. Likit kaplarının tasarımı genellikle çizgi film tarzındadır ve bu nedenle gençlere de hitap etmektedir.

Çocukların ve gençlerin e-sigara kullanmaya teşvik edilmesini önlemek için çeşitli yönetmelik ve kanunlar hazırlanmıştır. E-sigaraların satın alınmasına ve buharlaştırılmasına yalnızca 18 yaşından itibaren izin verilir. Nikotin içeren likitler ve e-sigaralar etiketlenmeli ve satışı gençler için güvenli bir şekilde yapılmalıdır. Televizyon ve radyoda, yazılı basında ve internette reklam yapılması da yasaklanmıştır. Radyo ve televizyon programlarının sponsorluğuna da izin verilmez.

E-sigaraların sigarayı bırakmanıza yardımcı olabileceğini gösteren bilimsel araştırmalar bulunmaktadır. Sonuç olarak, istekleri ve yoksunluk belirtilerini azaltabilirler.

Çeşitli çalışmaların bir özeti, nikotin içeren e-sigaraların sigara tüketimini yarı yarıya azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir. Nikotinli e-sigaralar bunun için nikotinsiz e-sigaralardan, nikotin bantlarından veya nikotin sakızından daha uygundur. Bununla birlikte, sağlık üzerinde olumlu bir etki, ancak sigara içenlerin tamamen tütün sigarasından e-sigaraya geçmesiyle sağlanabilir. Fakat çoğu zaman aynı anda tütün içilmeye devam edilmektedir. Ayrıca, nikotin replasman tedavisi yerine e-sigara kullanıldığında tedaviden sonra nikotin yoksunluğu daha az görülür.

E-sigaraların sigarayı bırakmadaki olumlu etkileri şimdiye kadar sadece birkaç çalışmada gösterilmiş, ancak "gerçek hayatta" gösterilememiştir. Ayrıca, e-sigaraların olası uzun vadeli zararları hakkında güvenilir bir açıklama yapmak için henüz yeterli uzun vadeli çalışma yapılmamıştır.

Bu nedenle, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve tıbbi yönergeler, sigarayı bırakmak için e-sigara önermemektedir. 

Ayrıca e-sigaraya geçiş, sigara içme alışkanlıklarında herhangi bir değişikliğe yol açmaz: nikotin içeren vaping likitleri, kullanıcının nikotin bağımlılığını değiştirmez. Araştırmalar, bazı kişilerin bir süre sonra tütün sigarasına geri döndüğü sonucuna varmıştır.

Sigarayı başka nasıl bırakabilirsiniz?

Birçok insan sigarayı bırakmayı zor bulur ve bunu yapmak için desteğe ihtiyaç duyar. Bir doktordan veya bir psikoterapistten yardım alabilirsiniz. En iyi etkiyi, nikotin bağımlılığını tedavi etmek için psikoterapi ve ilaç kombinasyonu gösterir.

Yoksunluk semptomlarının ve psikolojik ve fiziksel bağımlılığın üstesinden gelmek için bir dizi başka önlem vardır. Bunlar şunları içerir:

• Motivasyonel danışma seansları ve bilgilendirme
• Nikotin bantları, nikotin sakızı ve enhalatör kullanan Nikotin Replasman Tedavisi (NRT)
• İlaçlar, örneğin bupropion veya vareniklin
• Farkındalık yöntemleri
• Hipnoz (hipnoterapi)

Akupunktur, akupresür veya elektrostimülasyon daha az uygun olarak sınıflandırılır. Bu yöntemlerin etkinliği kanıtlanmamıştır.

rauchfrei-info.de web sitesinde Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung'un (Federal Sağlık Bilgi Merkezi) (BZgA) sigarayı bırakmak için sunduğu ücretsiz destek seçeneklerini bulabilirsiniz.

Ayrıca artık sigarayı bırakma konusunda destek sunan bir dijital sağlık uygulaması da (DiGA) bulunmaktadır. Sağlık sigortası şirketleri "dumansız uygulama"nın masraflarını karşılamaktadır. Uygulama hakkında ayrıntılı bilgiyi nichtraucherhelden.de adresinde bulabilirsiniz.

Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (Federal Sağlık Bilgi Merkezi) (BZgA), sigara içme ve sigarayı bırakma ile ilgili sorular için ücretsiz telefon danışmanlığı sunar:

Telefon: 0 800 8 31 31 31 (ücretsiz)

Personel aşağıdaki saatlerde mevcuttur:
Pazartesi - Perşembe: 10.00 - 22.00
Cuma - Pazar: 10.00 - 18.00