Beyin anevrizması

Anevrizma, bir atardamarda oluşan kese şeklindeki şişkinliktir. Anevrizma, bir kan damarı duvarı bir noktada sağlamlığını ve esnekliğini kaybederek dışa doğru şiştiğinde meydana gelir.

Anevrizmalar farklı atardamarlarda, örneğin karındaki ana atardamarda gelişebilir. Şişkinlik beynin bir atardamarındaysa buna beyin anevrizması veya beyin atardamarı anevrizması denir. Bu tür anevrizmalar genellikle beyne kan sağlayan arterlerin dallanma noktalarında oluşur. Beyin anevrizması patladığında, ölüme yol açabilecek bir beyin kanamasına neden olur.

Bununla birlikte, beyin anevrizmaları her zaman patlamaz. Bir şikayete neden olmaması halinde, çoğu zaman ömür boyu fark edilmezler. Şikayetler olması veya anevrizmanın patlama olasılığını artıran faktörlerin olması halinde, tedavi uygulanması önemlidir.

Anevrizması olan çoğu insanda herhangi bir şikayet görülmez. Doktorlar bunu asemptomatik anevrizma olarak adlandırır.

Beyin anevrizması çok büyükse veya olumsuz bir yerdeyse, beyne veya örneğin görme siniri gibi sinirlere baskı yapabilir. Bu genellikle baş ağrısı, bulanık görme veya göz kaslarının felç olması gibi şikayetleri tetikler.

Nadiren de olsa, kasılma nöbetleri ve duyu, konuşma veya işitme bozuklukları ortaya çıkabilir.

İlgili bölgedeki kan damarı duvarı daha az esnek hale geldiğinde bir anevrizma meydana gelir. Bu, yüksek tansiyon, iltihaplanma veya sigara nedeniyle damar duvarlarına uygulanan ağır baskıdan kaynaklanabilir. Normal yaşlanma süreci de damarların yıllar içinde esnekliğini kaybetmesine neden olur.

Anevrizma, nadiren de olsa, Ehlers-Danlos sendromu gibi doğuştan gelen bir bozukluğun da sonucu olabilir. Bu durumda bağ dokusu ve dolayısıyla damar duvarları da zayıflar.

Genel olarak, beyin anevrizması riski kadınlarda erkeklere oranla daha yüksektir. Ebeveynleri veya kardeşleri beyin anevrizması geçirmiş insanların da anevrizma geliştirme olasılığı daha yüksektir.

Diğer tetikleyici faktörler şunlardır:

• Yüksek tansiyon
• Sigara içmek
• İleri yaş

Bu faktörler ayrıca, bir anevrizmanın herhangi bir zamanda patlama olasılığını da artırmaktadır. Ancak yırtık (patlama) oluşup oluşmaması anevrizmanın boyutuna ve konumuna da bağlıdır.

Her 100 yetişkinden yaklaşık 3'ünde beyin anevrizması vardır. Bazı insanların beyninde aynı anda birden fazla anevrizma vardır.

Beyin anevrizmalarının çoğu zaman içinde değişmez ve şikayetlere neden olmaz.

Beyin anevrizması zamanla büyürse rahatsızlığa neden olabilir. Ayrıca anevrizma ne kadar büyük olursa, patlama (anevrizma yırtılması) gibi komplikasyon riski de o kadar yüksek olur.

Anevrizmanın patlaması beyin kanamasını tetikler. Bu, kafatasındaki basıncı arttırır ve beyin dokusuna zarar verir.

Bunun tipik bir işareti ani, çok şiddetli baş ağrılarıdır. İlk başta, ağrı esas olarak boyun ve başın arkasındadır. Sonra ağrı tüm başa ve arkaya doğru hareket eder.

Beyin kanamasının diğer semptomları şunlardır:

• Boyun tutulması
• Mide bulantısı, kusma
• Bilinç bozuklukları, bilinç kaybı

Beyin anevrizmaları nadiren de olsa beyin atardamarının tıkanmasına da yol açabilir. Bu tıkanma, anevrizmada bir kan pıhtısı oluştuğunda ve kan anevrizmadan atardamarın daha küçük bir dalına gittiğinde meydana gelir. Burada pıhtı arteri tıkayarak felce neden olabilir.

Beyin anevrizması genellikle kafa başka bir rahatsızlık nedeniyle muayene edilirken tesadüfen keşfedilir.

Sık baş ağrısı veya görme bozuklukları olması halinde şikayetlerin nedenini bulmak için manyetik rezonans tomografisi (MRT) veya bilgisayarlı tomografi (BT) yapılabilir.

Dijital substraksiyon anjiyografisi (DSA), anevrizmaların doktor tarafından görülmesinde özellikle etkilidir: Bu uygulama sırasında kontrast maddeli ve kontrast maddesiz röntgen resimleri çekilir. Bu resimlerle bilgisayar, yalnızca kan damarlarının görülebildiği bir görüntüyü hesaplayarak görüntüleyebilir.

Her durumda, risk faktörlerinden mümkün olduğunca kaçınılması mantıklıdır. Bu nedenle önemli önlemler yüksek tansiyonun tedavi edilmesi ve sigarayı bırakmaktır.

Doktorunuzla birlikte tedavi uygulanmamasına karar vermeniz halinde, 1 ila 3 yıllık aralıklarla manyetik rezonans tomografisi (MRT) veya bilgisayarlı tomografi (BT) yapılacaktır. Bu yöntem, anevrizmada değişiklik olup olmadığını ve beyin kanaması riskinin artıp artmadığını gösterir.

Şikayetler olması veya komplikasyon riskinde artış olması durumunda, genellikle aşağıdaki iki tedavi seçeneğinden biri uygulanır:

• Kateter prosedürü: Bu prosedürde ince platin spiraller kan damarının içinde beyin anevrizmasına ulaşıncaya kadar itilir. Kateter, anevrizmadaki kanın pıhtılaşmasını ve anevrizmanın kapanmasını sağlar.
• Ameliyat: Burada cerrahlar anevrizmayı küçük bir metal klipsle sıkıştırır.

Her iki prosedür de anevrizmaya giden kan akışını durdurarak patlamasını önler. Ancak, müdahaleler belirli bir risk de oluşturur. Bu nedenle, bu iki tedaviden birine karar vermeden önce nöroloji veya beyin cerrahisi uzmanlarına danışmak önemlidir.