Huzursuz bağırsak sendromu
ICD kodları: K58 ICD kodları nedir?
Karın ağrısı, kabızlık ve ishal, huzursuz bağırsak sendromunun (RDS) tipik semptomlarıdır. Tehlikeli değildir, ancak etkilenenler için çok ağrılı ve rahatsız edici olabilir.
Bir bakışta
- Huzursuz bağırsak sendromu tehlikeli değildir.
- Huzursuz bağırsak sendromunun hafif formları en yaygın olanlarıdır - etkilenenler tedavi olmaksızın iyileşebilirler.
- Huzursuz bağırsak sendromu tedavi edilemez.
- 100 kişiden yaklaşık 10 ila 20'sinin huzursuz bağırsak sendromuna sahip olduğu tahmin edilmektedir.
- Çoğu zaman, huzursuz bağırsak sendromu ilk olarak 20 ile 30 yaşları arasında ortaya çıkar.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Huzursuz bağırsak sendromu nedir?
Huzursuz bağırsak sendromu (RDS), "sinirsel kolit" veya irritabl bağırsak sendromu olarak da adlandırılır. Tipik şikayetleri karın ağrısı, kabızlık ve ishaldir.
Huzursuz bağırsak sendromu tehlikeli değildir. En yaygın olanı, etkilenenlerin tedavi olmaksızın başa çıkabileceği hafif formlardır.
Bununla birlikte, bazı durumlarda semptomlar o kadar şiddetlidir ki, etkilenenlerin yaşamlarını önemli ölçüde sınırlayabilir ve strese sokabilir.
Huzursuz bağırsak sendromu tedavi edilemez. Bununla birlikte, zamanla, birçok hasta bağırsak şikayetlerini neyin azalttığını ve neyin daha da kötüleştirdiğini öğrenir. Şikayetler ayrıca çeşitli şekillerde hafifletilebilir.
Huzursuz bağırsak sendromunun semptomları nelerdir?
Kramplar, kalıcı göbek veya karın ağrısı ve değişmiş dışkı tipik semptomlardır. Kabızlığın kadınlarda, ishalin erkeklerde görülme olasılığı daha yüksektir. Bazı durumlarda ikisi yer değiştirir.
Gaz, şişkinlik ve yapışkan akıntı da huzursuz bağırsak sendromunun olası belirtileridir.
Huzursuz bağırsak sendromunun nedenleri nelerdir?
Huzursuz barsak sendromuna neyin neden olduğu henüz net olarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Bazı teoriler aşırı duyarlı bağırsak sinirlerinin, bağırsak kası bozukluklarının, bağırsak florasındaki değişikliklerin ve bağırsak duvarı iltihabının rol oynadığını varsayar.
Ateşli ve şiddetli ishalli bağırsak enfeksiyonu geçiren veya antibiyotik alan insanlarda huzursuz bağırsak sendromunun daha yaygın olduğu da gözlemlenmiştir. Ayrıca kalıtsal koşulların da pay sahibi olabileceğinden şüphelenilmektedir. Buna ek olarak yeme alışkanlıkları, gıda intoleransları, psikolojik baskı ve stres olası tetikleyiciler olarak kabul edilir.
Bununla birlikte, bu olası faktörlerin çoğunun, huzursuz bağırsak sendromunun bir nedeni mi yoksa sonucu mu oldukları açık değildir.
Huzursuz bağırsak sendromunun görülme sıklığı nedir?
100 kişiden yaklaşık 10 ila 20'sinin huzursuz bağırsak sendromu geliştirdiği tahmin edilmektedir - kadınlarda erkeklere göre yaklaşık iki kat daha sık görülür.
Çoğu zaman, irritabl bağırsak sendromu ilk olarak 20 ile 30 yaşları arasında ortaya çıkar.
Huzursuz bağırsak sendromu nasıl gelişir?
Huzursuz bağırsak sendromu çoğunlukla kroniktir - bu nedenle huzursuz bağırsak sendromu olan insanlar bununla kalıcı olarak uğraşmak zorundadır. Hastalık genellikle aşamalar halinde ortaya çıkar: yani, etkilenenlerde bir süre sadece hafif veya hiç bağırsak şikayetleri olmaz ve daha sonra daha güçlü semptomları olan aşamalar olur.
Huzursuz bağırsak sendromu nasıl teşhis edilir?
Hekimler, aşağıdaki durumlarda huzursuz bağırsak sendromundan bahseder:
- 3 aydan uzun süren karın ağrısı veya gaz gibi semptomlar.
- Bağırsak hareketleri değişir - örneğin kabızlık, ishal nedeniyle veya daha az veya daha sık hale gelir.
- Kişiyi yardım aramaya yönlendirecek kadar yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen şikayetler.
- Semptomlara neden olabilecek başka bir hastalığın kanıtı yoktur.
Uyarı: Huzursuz bağırsak sendromunun bu tür semptomlardan mutlaka sorumlu olması gerekmez. Süt şekeri intoleransı (laktoz intoleransı) veya çölyak hastalığı gibi başka nedenler de mümkündür. Ancak kişide hem gıda intoleransı hem de huzursuz bağırsak sendromu olması da mümkündür.
Örneğin, ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi iltihaplı bağırsak hastalıkları. Divertikülit denilen bir hastalık da mümkündür. Burada, bağırsak duvarındaki ceplerde dışkı birikmesinden kaynaklanan bir iltihap söz konusudur. Safra taşları da ani şiddetli karın ağrısına neden olabilir.
Hazımsızlık, dışkıda kan gibi diğer semptomlarla birlikte ortaya çıkarsa, bunun nedeni bağırsak kanseri olabilir. Bağırsak kanseri 50 yaşın altındaki insanlarda çok nadir görülür. Dışkıda kan varsa, her zaman bir hekim tarafından muayene edilmelidir.
Tanı koymak için doktor öncelikle semptomlar ve bilinen intoleranslar veya hastalıklar hakkında sorular soracaktır. Kan testleri ve diğer incelemeler diğer nedenleri ekarte edebilir. Doktor ayrıca hastanın diğer yaşam koşulları (örneğin semptomların stres altındayken daha sık ortaya çıkıp çıkmadığı) hakkında da bilgi alacaktır.
Huzursuz bağırsak sendromu nasıl tedavi edilir?
Sağlıklı sindirim için yeterli egzersiz ve dengeli beslenme şarttır. Bununla birlikte, hekimler genellikle huzursuz bağırsak sendromu olan insanlara başka önlemler de önerir. Örneğin, etkilenenler belirli gıdaların semptomları şiddetlendirip şiddetlendirmediğini test edebilir. Böyle bir durumda, o gıdalardan feragat edebilirsiniz.
Huzursuz bağırsak sendromu olan bazı insanlarda, öğünler gün boyunca küçük porsiyonlara dağıtılırsa semptomlar azalabilir. Etkilenenler ayrıca kendileri için neyin iyi neyin kötü olduğunu görmek için bir beslenme günlüğü tutabilir.
Bunun dışında huzursuz bağırsak sendromu için çeşitli tedaviler vardır. Etkilenenler hekimleriyle birlikte çeşitli tedavileri deneyebilir. Çoğu zaman, aynı tedaviler huzursuz bağırsak sendromu olan bazı insanlara yardımcı olurken diğerlerini daha da kötüleştirebilir.
Çoğu tedavi seçeneği henüz iyice incelenmemiştir. Bununla birlikte, çalışmalar bazı tedavilerin en azından bazı insanlar için etkili olduğunu veya en azından kısa bir süre için semptomları hafiflettiğini göstermiştir.
Bu tedavi seçenekleri şunları içerir:
- Nane yağı
- Probiyotikler
- Antikonvülsanlar
- Kabızlığa karşı maddeler
- Antibiyotikler
- Antidepresanlar
- Bilişsel davranışçı terapi ve hipnoz gibi psikolojik prosedürler
Huzursuz bağırsak sendromunda neyin işe yarayıp neyin yaramadığı hakkında daha ayrıntılı bilgiyi gesundheitsinformation.de sitesinde bulabilirsiniz.
Etkilenenlerin günlük yaşamları nasıl görünüyor?
Hafif huzursuz bağırsak sendromu olan herkes genellikle onunla iyi başa çıkar. Bununla birlikte, bazı insanlar için şikayetler o kadar şiddetlidir ki, yaşam kalitelerini önemli ölçüde bozar. Örneğin, bazı durumlarda, bazı insanlar aniden dışkılamak için o kadar güçlü bir dürtü hissederler ki, acilen tuvalete ihtiyaç duyarlar. Etkilenenler yemeklerini ve randevularını dikkatli bir şekilde planlamalıdır.
Gündelik hayat daha zorlaşır, spontane aktiviteler bir problem haline gelir.
Şiddetli irritabl bağırsak sendromu olan insanlar, kısmen gazlarından veya sık tuvalete gitmek zorunda kaldıklarından utanırlar. Bu sıkıntılar bazen kişisel çevre tarafından ciddiye alınmaz - bazı durumlarda hekimler tarafından bile. Etkilenen insanlar bundan dolayı incinebilir.
Ancak çoğu insan, çok fazla kısıtlama olmaksızın huzursuz bağırsak sendromuyla yaşamanın yollarını bulur.
- Dixon-Woods M, Critchley S. Medical and lay views of irritable bowel syndrome. Fam Pract 2000; 17(2): 108-113.
- Ford AC, Vandvik PO. Irritable bowel syndrome: dietary interventions. BMJ Clin Evid 2015: 0410.
- Håkanson C, Sahlberg-Blom E, Ternestedt BM. Being in the patient position: experiences of health care among people with irritable bowel syndrome. Qual Health Res 2010; 20(8): 1116-1127.
- Layer P, Andresen V, Pehl C et al. Update S3-Leitlinie Reizdarmsyndrom: Definition, Pathophysiologie, Diagnostik und Therapie. Gemeinsame Leitlinie der Deutschen Gesellschaft für Gastroenterologie, Verdauungs- und Stoffwechselkrankheiten (DGVS) und der Deutschen Gesellschaft für Neurogastroenterologie und Motilität (DGNM). AWMF-Registernr.: 021-016. Z Gastroenterol 2021; 59(12): 1323–1415.
- Lovell RM, Ford AC. Effect of gender on prevalence of irritable bowel syndrome in the community: systematic review and meta-analysis. Am J Gastroenterol 2012; 107(7): 991-1000.
- Lovell RM, Ford AC. Global prevalence of and risk factors for irritable bowel syndrome: a meta-analysis. Clin Gastroenterol Hepatol 2012; 10(7): 712-721.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Clinical practice guideline - Irritable bowel syndrome in adults: diagnosis and management. (NICE Clinical Guidelines; No. CG61). 2017.
- Rønnevig M, Vandvik PO, Bergbom I. Patients' experiences of living with irritable bowel syndrome. J Adv Nurs 2009; 65(8): 1676-1685.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.
Tarih:
