Beşinci hastalık

Beşinci hastalık, özellikle çocuklarda yaygın olan, çoğunlukla zararsız bir viral enfeksiyondur. Genellikle 4-10 yaşları arasında görülür.

Beşinci hastalık genellikle fark edilmez. Ancak önce yanaklarda başlayan ve daha sonra geniş bir alana yayılan yaygın kırmızı döküntüleri de tetikleyebilir.

Hastalık genellikle kendi kendine tamamen iyileşir. Tedavi genellikle gerekli değildir.

Beşinci hastalık ile enfekte olduğunuzda ömür boyu yenilenen enfeksiyonlara karşı korunursunuz. Bu, tüm yetişkinlerin yüzde 50 ila 80'i için geçerlidir. Tüm gebe kadınların tahmini yüzde 30 ila 40'ı güvenilir bir bağışıklık korumasına sahip değildir.

Beşinci hastalığa yakalanan çoğu insanda hastalık herhangi bir semptoma neden olmaz ya da ateş ve baş ağrısı gibi grip benzeri şikayetlere neden olur. Hastalarda ilk şikayetler genelde hastalık bulaştıktan 4 ila 14 gün sonra görülmeye başlar.

Farklı semptomlar ortaya çıkarsa tipik olarak önce yanaklardaki ve burundaki cilt kızarır, genellikle ağız çevresinde soluk lekeler görülür.

Daha sonra, gövde, kollar ve bacaklarda küçük kırmızı nodüller ve bukleler ile genellikle kaşıntılı bir döküntü gelişebilir.

Özellikle yetişkinlerde enfeksiyon bazen eklemlerde ağrı ve iltihaplanmaya neden olur. Genellikle eller ve bilekler, dizler ve ayaklar etkilenir.

Beşinci hastalık, parvovirüs B19 ile bir enfeksiyondan kaynaklanır. Bu virüsler alyuvarların öncü hücrelerinde çoğalır ve onları yok eder. Bu da hafif kan eksikliğine neden olur. Alyuvarlarla ilgili belirli mevcut hastalıkları olan kişilerde ve bazı diğer hastalarda ağır kan eksikliği görülebilir. Bununla birlikte, genel olarak, akut enfeksiyon geçtikten sonra vücut yeniden yeterli alyuvar üretir.

Bulaşma yolları

Beşinci hastalığının bulaşmasının çeşitli yolları vardır.

• Damlacık enfeksiyonu: Virüsler esas olarak hasta insanların hapşırdıklarında veya öksürdüklerinde yaydıkları virüs yüklü damlacıklar yoluyla bulaşır. Yakın temas ve öpüşme yoluyla da enfekte olabilirsiniz.
• Temas enfeksiyonu: Burada bulaşma, örneğin eller veya virüs bulaşmış nesnelerle temas yoluyla gerçekleşir.
• Kan: Virüs içeren kan yoluyla, örneğin dövme yaparken veya virüs içeren kan bağışı yoluyla bulaşma da mümkündür. İkincisini önlemek için, bağışlanan kanlar kullanılmadan önce beşinci hastalık virüsü için de rutin olarak test edilir.
• Gebelik: Hasta gebe kadınlar virüsleri plasenta üzerinden karınlarındaki çocuğa aktarabilir.

Kreş veya okul gibi kamu kuruluşlarında çalışan kişiler ve tıbbi personel enfeksiyonu daha önce geçirmemişse bu kişilerin beşinci hastalığa yakalanma olasılığı daha yüksektir.

Bağışıklığı olmayan gebe kadınlara beşinci hastalık bulaşırsa virüs doğmamış çocuğa zarar verebilir. Düşük gibi komplikasyonlar da mümkündür. Bu risk, gebeliğin birinci ila ikinci üç aylık döneminde en yüksektir.

Ayrıca, önceden geçirilmiş belirli hastalıklar beşinci hastalık enfeksiyonunun daha ağır geçmesine neden olabilir. Örneğin:

• Örneğin demir eksikliği nedeniyle ortaya çıkan kan eksikliği (anemi)
• Örneğin bazı ilaçların kullanımı, ciddi bir kronik hastalık veya HIV enfeksiyonu nedeniyle bağışıklık yetmezliği
• Orak hücreli anemi veya talasemi gibi alyuvar bozuklukları

Beşinci hastalık en çok enfeksiyonun başlangıcında, yani döküntünün henüz ortaya çıkmadığı aşamada bulaşıcıdır.

Döküntü görüldüğü andan itibaren genellikle artık bulaşma olasılığı yoktur. Bu nedenle, bu aşamadan itibaren çocuklar kreşe veya okula geri dönebilir.

Döküntü genellikle 1 ila 6 hafta içinde tamamen iyileşir.

Hangi komplikasyonlar ortaya çıkabilir?

Parvovirüs B19, alyuvarların progenitör hücrelerinde çoğaldığından ve onları yok ettiğinden, akut enfeksiyon kan eksikliğine yol açar. Sağlıklı insanlarda bu 10 ila 14 gün içinde normale döndüğü için ardından tekrar yeterince alyuvar üretilmiş olur.

Bununla birlikte, daha önce alyuvar hastalıkları geçiren veya önceden anemisi olan insanlarda, aplastik kriz adı verilen bir durum ortaya çıkabilir. Yani kan oluşumu belli bir süre neredeyse tamamen baskılanır. Bu durumda bazen acil kan transfüzyonu gerekir.

Beşinci hastalığın aşısı yoktur. Ancak basit hijyen önlemleri ile enfeksiyon önlenebilir.

Bu özellikle gebe kadınlar ve halihazırda beşinci hastalık bağışıklığı olmayan yüksek risk altındaki insanlar için geçerlidir.

Koruyucu önlemler şunları içerir:

• Hasta insanlarla yakın temastan kaçının
• Ellerinizi düzenli ve iyice yıkayın
• Göz, ağız veya burun mukozasına dokunmayın
• Yiyecek veya içecekleri paylaşmayın
• Kişisel eşyaları veya tabak ve çatal bıçak takımını kimseyle paylaşmayın

Doktorlar beşinci hastalığı genellikle yüz, gövde ve uzuvlardaki tipik kırmızı döküntüden tanır.

Bazı durumlarda, bir laboratuvar testi ile kanda beşinci hastalık virüsünün saptanması gerekir.

Beşinci hastalık genellikle tedavi gerektirmez. Diğer viral enfeksiyonlarda olduğu gibi, dinlenme destekleyicidir. Ateş veya iştahsızlık durumunda, örneğin şekersiz çaylarla vücuda yeterli sıvıyı sağlamak da önemlidir.

Gerekirse parasetamol veya ibuprofen gibi ağrı kesiciler ateş, baş ağrısı ve vücut ağrıları gibi şikayetleri hafifletebilir.

Gebelik sırasında beşinci hastalık virüsü doğmamış çocuğa bulaşabilir ve ona zarar verebilir. Bu nedenle, virüse yakalanan gebe kadınlar için yakın kontrol muayeneleri yapılır.

Enfeksiyon, alyuvarların sayısında çok kuvvetli bir düşüşe ve bunun sonucunda şiddetli kansızlığa (anemi) yol açarsa, kan nakli gerekli olabilir.

infektionsschutz.de adresinde beşinci hastalık hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.