Ağız ülseri

Ağız ülseri birçok insanda düzensiz aralıklarla meydana gelir. Bunlar, ağız mukozasındaki beyazımsı-kırmızımsı, iltihaplı alanlardır. Sıklıkla iki ila dört ağız ülseri aynı anda gelişir. Ağrıya neden olsalar da, genellikle kendi başlarına ve başka rahatsızlıklara neden olmadan iyileşirler. Bazı kişilerde ağız ülserleri haftalar sonra, bazılarında ise aylar veya yıllar sonra geri döner.

Mukoza zarındaki bu küçük, bulaşıcı olmayan iltihap odaklarının nedeni bilinmemektedir. Bu nedenle, şu anda ağız ülserlerini önleyebilecek bir tedavi yoktur. 

Semptomları ağrı kesici ve iltihap önleyici jeller, kremler veya gargaralarla hafifletilebilir. Çok sayıda yer veya geniş bir alanda iltihap olursa ve kendi kendine iyileşmezse, doktor veya diş doktoru tarafından tedavi uygulanmalıdır. 

Ağız kokusu veya şişmiş lenf düğümleri gibi başka şikayetler halinde de bir doktora gitmeniz gerekir. Doktor daha sonra ağız ülseri semptomlarına neden olan başka bir hastalık olup olmadığını da kontrol edecektir.

Ağız ülserleri genellikle dudakların veya yanakların iç kısmında yuvarlak, beyazımsı lekeler şeklinde oluşur. Damakta, diş etlerinde veya dilde daha az görülürler. 

Ağız ülserleri öncelikle ağrıya neden olur. Ağız ülseri oluşumu halinde, etkilenen bölgede kaşınma, yanma veya pürüzlü bir his olabilir.

Ayrıca iltihaplı mukozayı tahriş eden ekmek kabukları, ekşi meyveler veya baharatlı yiyecekler tüketilirse ağrılar artabilir. Çiğneme ve konuşma da ağrının artmasına neden olabilir.

Ağız ülserlerinin boyutları genellikle yalnızca birkaç milimetredir ve hafifçe çöküktürler. Kenarları kızarık ve hafif çıkıntı şeklindedir. 

Bu tipik daha küçük görünüm, minör şekil olarak tanımlanır. Bir ila üç santimetre boyutunda olan ağız ülserlerine majör ağız ülseri denir. Toplu iğne başı büyüklüğündeki birçok ağız ülseri, herpetiform ağız ülseri olarak adlandırılır.

Neden bazı insanlarda ağız ülseri olup diğerlerinde olmadığı kesin olarak bilinmemektedir. Uzmanlar stres, zayıf bağışıklık sistemi veya hormon dalgalanmaları gibi diğer faktörlerle birlikte kalıtsal bir yatkınlığın rol oynadığından şüpheleniyor.

Bu tür faktörler, semptomsuz bir dönemden sonra ağız ülserinin tekrarlamasına da yol açabilir. Demir veya B vitamini eksikliği gibi eksiklik semptomlarının ve ağız mukozasında yaralanmaların da ağız ülserini tetikleyebileceği düşünülmektedir.

Ayrıca bazı hastalıklar ağızda ağız ülserine çok benzeyen iltihaplara neden olabilir. Bunlar arasında örneğin Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi kronik iltihaplı bağırsak hastalıkları veya romatizmal bir damar hastalığı olan Behçet hastalığı sayılabilir.

Ağız ülseri, ağız mukozasının en sık görülen hastalıkları arasındadır. Bazı uzmanlar, her on kişiden birinde görüldüğünü tahmin ediyor. Ancak tam olarak kaç kişide ağız ülseri olduğunu söylemek mümkün değil.

Çoğu insan ağız ülseri ile ilk kez ergenlik veya genç erişkinlik döneminde karşılaşır. Kadınlarda ağız ülseri erkeklere göre daha sık görülür.

Minör form yüzde 85 ile en yaygın olanıdır. Yaklaşık yüzde 10'u ise majör ağız ülseridir. Herpetiform ağız ülseri yüzde 5 ile en az yaygın olanıdır.

İlk birkaç saat içinde, ağız ülserleri kaşınma veya yanma hissi olarak hissedilebilir. Etkilenen bölge kırmızıya döner, biraz şişer ve acımaya başlar. Şişlik bir ila üç gün içinde tipik, beyazımsı bir çukurcuk halini alır. Ağrılar birkaç gün sonra azalır. Bundan yaklaşık bir hafta sonra ağız ülserleri tamamen kaybolur.

Büyük majör ağız ülserleri daha uzun süre ve daha fazla ağrılı olabilir. İyileşmeleri dört hafta kadar sürebilir. Genellikle mukozada bir skar kalır.

Çoğu insanda yılda üç ila altı kez ağız ülseri olur. Ancak bazı insanlarda yıllarca olmaz. Semptomsuz dönemler, artan yaşla birlikte daha uzun sürer.

Şiddetli şekilleri nadirdir. Bu gibi durumlarda, örneğin majör ağız ülserleri kalıcı olur. Veya etkilenenlerin yeme ve içmede zorlanacağı kadar çok ağrıya neden olurlar. Şiddetli vakalarda cinsel organların mukozalarında da ağız ülserleri olabilir.

Ağız ülserlerinin görünümü, seyri ve semptomları genellikle çok tipiktir ve bu yüzden özel yardımcı ekipmana gerek olmadan teşhis edilebilirler.

Ağız ülseri iki hafta içinde iyileşmezse veya iltihaplar çok belirginse, diş hekimine veya kulak burun boğaz uzmanına gidilmesi tavsiye edilir. Muayene sırasında doktor ağız mukozasını dikkatlice inceleyecek ve semptomlar ve yeme alışkanlıkları hakkında sorular soracaktır.

İltihaba başka bir hastalığın neden olabileceğinden şüphelenilmesi halinde başka testler gerekli olabilir: örneğin örnek alma, kan alınması, bir doku örneği veya bağırsaklar gibi belirli organların incelenmesi.

Ağız ülseri çoğunlukla tedavi olmaksızın kendi kendine iyileşir. Ağrı, iltihaplı bölgelere uygulanan jeller veya kremler ile hafifletilebilir. Ağız gargaraları da yardımcı olabilir. Lazer tedavisi veya iltihap önleyici tabletler gibi diğer tedaviler, yalnız hastalığın şiddetli olması halinde tavsiye edilir.

Ağız ülserinin tedavisi hakkında daha ayrıntılı bilgileri gesundheitsinformationen.de adresinde bulabilirsiniz.